Ekonomi denildiğinde aklımıza ilk gelenler genellikle büyüme oranları, enflasyon, faiz, döviz kuru, bütçe açığı ve dış ticaret rakamlarından oluşuyor. Ekonominin başarısı çoğu zaman bu göstergeler üzerinden değerlendiriliyor. Peki, ekonomi gerçekten yalnızca rakamlardan mı ibarettir? Yoksa insanların yaşam koşullarına, umutlarına ve gelecek beklentilerine yansıyan sonuçlarıyla mı ölçülmelidir?

Bence ekonomiyi anlamanın en doğru yolu, rakamların arkasındaki insan hikâyelerine bakmaktır. Çünkü ekonomi insan için vardır. İnsanların yaşamını kolaylaştırmayan, refahını artırmayan, geleceğe güvenle bakmasını sağlayamayan bir ekonomik başarı ne kadar anlamlıdır?

Ekonomi, her şeyden önce, açlık sınırının altında yaşam mücadelesi veren emeklilerin, asgari ücretlilerin ve dar gelirlilerin hayatıdır. Ayın sonunu getirebilmek için hesabını kitabını yapmak zorunda kalan, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan milyonlarca insanın gerçeğidir.
Bir ülkede büyüme rakamları açıklanırken insanlar mutfak masraflarını nasıl karşılayacağını düşünüyorsa, ekonomik büyümenin toplumsal refaha ne ölçüde yansıdığını sorgulamak gerekir.

Ekonomi, iş bulamadığı için hayalleri ertelenen gençlerin, ataması yapılmayan yüz binlerce öğretmenin, ülkesinde gelecek göremediği için yurt dışına gitmenin yollarını arayan doktorların, mühendislerin ve yetişmiş insanlarımızın da meselesi olarak karşımıza çıkıyor.

Bir ülkenin en büyük zenginliği yetişmiş insan kaynağıdır. Bu insanlar geleceklerini başka ülkelerde aramaya başlıyorsa, yalnızca insan kaybetmiyoruz; aynı zamanda geleceğimizden de kaybediyoruz.

Ekonomi, birikimlerini güvenerek yatırdığı fonlarda kaybeden insanların, kepenk kapatan esnafın, fabrikaları kapanan işyerlerinin ve işsiz kalan yüz binlerce insanın da hikâyesidir.

Tarlasını ekemez hâle gelen, borçlarını ödeyemediği için bankaların ve tefecilerin kıskacına düşen çiftçinin yaşadığı sorunlar da ekonomik tablonun önemli bir parçasıdır.

Üretimin azaldığı, yatırımcının güven duymadığı, insanların yarınından endişe ettiği bir ortamda ekonomik göstergelerin tek başına başarı ölçüsü olması mümkün müdür?

Ekonomi aynı zamanda bir yaşam meselesidir. Geçim sıkıntısı nedeniyle çaresizliğe sürüklenen, hayatından vazgeçen insanların dramı; trafik kazalarında yarım kalan hayatlar ve kadın cinayetleri, toplumun karşı karşıya olduğu ağır sorunlardır.

Bunların her birini doğrudan ekonomiyle açıklamak elbette doğru değildir. Ancak bir ülkenin gelişmişliğini değerlendirirken yalnızca ekonomik büyüklüğüne değil, insan hayatına, yaşam güvenliğine ve toplumsal refaha da bakmak gerekir.

Çünkü kalkınma yalnızca daha fazla üretmek ve daha fazla kazanmak değildir. İnsanların güven içinde yaşayabildiği, fırsat eşitliğinden yararlanabildiği ve gelecekten umutlu olduğu bir toplum yaratabilmektir.

Özetle;

Bir ülkenin ekonomisi büyüyebilir, ihracatı artabilir, borsası rekorlar kırabilir. Ancak insanlar geçinemiyor, gençler geleceğe umutla bakamıyor, üretici toprağından uzaklaşıyor ve emekliler yaşam mücadelesi veriyorsa ortada cevaplanması gereken çok daha büyük bir soru var demektir.

Ekonominin yarattığı sonuçlar herkese eşit dağılmıyorsa, kimileri servetini büyütürken kimileri geçinebilmek için birikimlerini tüketiyorsa, kimileri ekonomik dalgalanmaları fırsata dönüştürürken kimileri aynı dalgalanmalar karşısında hayatını yeniden kurmak zorunda kalıyorsa ve dolayısıyla ekonomiyi değerlendirirken yalnızca ülkenin ne kadar büyüdüğüne değil, bu büyümenin nimetlerinden kimlerin yararlandığına ve bedelini kimlerin ödediğine de bakmak gerekmez mi?

Ekonomi insan için vardır. İnsan ekonominin rakamları arasında kayboluyorsa, dönüp yeniden düşünmenin zamanı gelmiştir.

Öyleyse bir kez daha soralım:

Ekonomi sizce yalnızca rakamlar mıdır, yoksa insan hayatının ta kendisi mi?