Elon Musk bu gün X hesabından çok dikkat çekici bir paylaşım yaptı, bahse konu paylaşımında aynen şunları söylüyor:
“Yapay Zeka kaynaklı işsizlikle başa çıkmanın en iyi yolu, Federal hükümet tarafından verilen çekler aracılığıyla evrensel YÜKSEK GELİR'dir. Yapay Zeka / robotik, para arzındaki artışın çok ötesinde mal ve hizmet üretecek, bu nedenle enflasyon olmayacaktır.”
Demedi demeyin Elon Musk’ın attığı bu işaret fişeğini ciddiye alın çünkü dünya çok büyük bir hızla değişiyor ve bu değişim tüm ekonomi ve sosyolojiyi kökünden değiştirecek. Sonuçta bu günden geleceği öngörüp gerçekçi adımları atarak doğru önlemleri almayan toplumlar çok ama çok büyük toplumsal sorunlar ile yüzleşmek zorunda kalacaktır.
İnsanlık bu tip büyük değişimlere ve bu değişimlerin yarattığı kırılma noktalarına elbette ki daha öncede tanık olmuştur.
İnsanlık tarihi ilk önce tarım devrimine sahne oldu, bu devrim sonucunda avcı toplayıcı yaşam tarzı değişti ve insanlar gıda sorununu çok büyük ölçüde çözebildi. İnsan nüfusu bu sayede kritik eşiği aşıp sürdürülebilir bir seviyeye ulaşabildi.
İkinci devrim sanayi devrimiydi, makine gücü ile kitlesel üretim yapmak müthiş bir üretim patlamasına yol açtı. Kimsenin hayal bile edemeyeceği şeyler oldu, tarih boyunca en büyük sorun olan talebin karşılanması sorunu resmen tarih oldu hatta tam tersine bir arz sorunu ortaya çıktı. Sınai yöntem her türlü maldan o kadar çok üretebiliyordu ki bu malları tüketecek insan ve tüketim kanalları bulmak gerekmişti.
Neyse ne hem tarım devrimi hem de sanayi devrimi yaşandı bitti, bu gün bilgi devriminin kapısından içeri yeni yeni giriyoruz ve emin olun bu devrim o bildiğimiz alıştığımız dünyayı toptan yok edecek ve yepyeni bir dünya kuracak.
Tamam makineler çok büyük ölçekte ürün üretebiliyordu amma ve lakin yakın zamana kadar her türlü makine bir insana bağımlıydı, insan emeği ve katkısı olmadan makineler ne kadar güçlü ve gelişmiş olursa olsun kendi kendine üretim yapamıyor, eninde sonunda bir insana, insan zamanı ve kontrolüne muhtaç oluyordu.
Oysa robotlar ve yapay zeka makinelerin insana olan ihtiyacını son derecede azaltacak, bu gün insanların yaptığı bir çok işi çok ama çok yakın zamanda yapay zeka ve robotlar yapacak.
Bu yeni gelişmenin yaratacağı sorunları öngörebiliyor musunuz?
Bu güne kadar insanlar hayatlarını sürdürebilmek için çalışıp üretmek ya da para kazanıp başkalarının ürettiği şeyleri satın almak zorundaydı tüm ekonomi ve toplum düzeni bunun üzerine kurulmuştu...
Peki, yakın gelecekte bir çok işi robotlar ve yapay zeka yapınca insanlar nerede çalışıp, nereden para kazanacak ve robotlar tarafından üretilen mal ve hizmetleri nasıl satın alacak?
Yakın gelecekte toplumların yüzleşmek ve çözmek zorunda kalacağı en temel ve kaotik sorun işte budur!
İşin en temeline bakarsanız avcı toplayıcı toplum biçimi son bulup insanlar üretmeye başlayınca bu sorun hep ortada olmuştu. İnsanlar başkaları tarafından üretilen mal ve hizmetleri satın alabilecek olanaklara sahip olabilmek için uğraşmak zorunda kalmıştı.
Kölelik ve işçilik gibi statülerde bulunanlar ya da bu statülere mahkum edilenler kas güçlerini, zamanlarını ve bilgilerini satarak ya da kullandırarak ihtiyaçlarını temin etmek zorunda kalmıştı.
Feodal beyler yani toprak sahipleri ile kapital sahipleri bu noktada ayrışmış ve sahip oldukları üretim faktörleri sayesinde emeğinden başka bir şeyi olmayan insanlara göre bölüşümden çok daha fazla pay almışlardı. Bu durumun yarattığı ekonomik, sosyal ve siyasal sorunları çözmek insanlık tarihinin en büyük sorunu olmuştu.
Sanayi devrimi sayesinde arz sorunu büyük ölçüde çözülünce sadece emek geliri ile geçinmeye mecbur olan sıradan insanların bölüşümden aldığı pay hala adaletsiz bir seviyede kalsa dahi bir çok mal ve hizmeti tüketebilme imkanına kavuşmuştu.
Oysa bu gün üretim yapmak için insanlara ihtiyaç kalmıyor işte çözmemiz gereken temel sorun da burada ortaya çıkıyor.
Üretmek için insanlara ihtiyaç kalmayınca bu kadar insan ne yapacak, nasıl tüketim imkanına kavuşacak?
Elon Musk işte bunun için bence de son derecede makul olan bir çözüm önermiş hükumetler tarafından vatandaşlarına evrensel yüksek gelir sağlanması gerektiğini söylemiş.
Bu öneri doğrudur ve yakın bir zamanda insanlar artık tüketebilmek, en azından insan onuruna yakışır minimum seviyede tüketebilmek için çalışmak zorunda olmayacak...
Bunu birazda devletler tarafından sağlanan ücretsiz eğitim, sağlık, adalet ve güvenlik hizmetleri örneklerine benzetebilirsiniz.
Neyse bu konu daha çok tartışılacak ama ben bir ekonomist olarak Elon Musk’a destek verdiğimi buradan açıkça söyleyeyim.
