TÜRK Eczacıları Birliği (TEB) Başkanı İrfan Demirci, eczacılık sektöründe yaşanan yapısal sorunlara dikkat çekerek, eczacılık fakültelerindeki kontenjan fazlalığının genç eczacıların istihdamını zorlaştırdığını söyledi. Demirci, “Türkiye’de yaklaşık 31 bin serbest eczane bulunmasına karşın, eczacılık fakültelerinde tüm sınıf düzeylerinde toplam 25 bin 524 öğrenci eğitim görüyor. Bu tablo, kontenjan planlamasının acilen uzun vadeli ve sorumlu biçimde yapılması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor” dedi.
TEB’in kuruluşunun 70’inci yıl dönümü dolayısıyla Ankara’da basın toplantısı düzenleyen Demirci, Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında sağlık harcamalarına en düşük pay ayıran ülkelerden biri olduğunu vurguladı. Türkiye’de toplam sağlık harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payının yüzde 5,3 olduğunu belirten Demirci, OECD ortalamasının ise yüzde 9,3 seviyesinde bulunduğunu, birçok gelişmiş ülkede bu oranın yüzde 10’un üzerinde olduğunu ifade etti.
TÜİK verilerine de değinen Demirci, 2024 yılında toplam sağlık harcamalarının bir önceki yıla göre yüzde 89,6 artarak 2,3 trilyon TL’ye yükseldiğini söyledi. Bu harcamalar içinde vatandaşın cebinden yaptığı ödemenin 442,3 milyar TL’ye ulaştığını kaydeden Demirci, cepten yapılan sağlık harcamalarının toplam içindeki payının yüzde 19’a çıktığını belirtti.
İlaç harcamalarına ilişkin çarpıcı veriler paylaşan Demirci, OECD ülkelerinde kişi başı ilaç harcamasının ortalama 570 dolar seviyesinde olduğunu, Türkiye’de ise bu tutarın yaklaşık 131 dolar düzeyinde kaldığını dile getirdi. Yenilikçi ilaçlara erişimde Türkiye’nin Avrupa’nın oldukça gerisinde olduğunu söyleyen Demirci, Avrupa’da yenilikçi ilaçlara erişim oranı ortalama yüzde 46 iken, Türkiye’de bu oranın yüzde 3’e kadar düştüğünü, kanser ilaçlarında ise erişim oranının yüzde 4 seviyesinde kaldığını aktardı.
“GEÇEN YIL ECZANELERDE 504 MİLYON REÇETE İŞLEM GÖRDÜ”
Demirci, 2024 yılı verilerine göre eczanelerde yaklaşık 504 milyon reçetenin işlem gördüğünü belirterek, eczacıların vatandaşın en yakın sağlık danışmanı konumunda olduğunu söyledi. İlaç yokluklarının eczacıların tercihinden kaynaklanmadığını vurgulayan Demirci, mevcut ilaç fiyatlandırma modelinin ekonomik gerçeklerle uyumsuz olmasının bu sorunun temel nedeni olduğunu ifade etti.
“Bulunamayan ilaç ihbar hattı” gibi uygulamaların kalıcı çözüm olmayacağını dile getiren Demirci, asıl çözümün kamu kaynaklarını etkin kullanan, ilaç bütçesini korurken ilacın üretimden hastaya kadar sürdürülebilir şekilde sunulmasını sağlayan yeni bir ilaç fiyatlandırma ve geri ödeme modelinin hayata geçirilmesi olduğunu söyledi.
Eczacılık sektöründe yaşanan sorunların temelinde ekonomik koşullar ve istihdam dengesini bozan kontenjan fazlalığının bulunduğunu belirten Demirci, uzun vadeli planlama yapılmadığı sürece bu sorunların derinleşerek devam edeceği uyarısında bulundu.
