Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Borsa İstanbul’da işlem gören halka açık bankaların kendi hisselerini geri almalarına ilişkin önemli bir düzenleme yaptı.
Kararla, 16 Eylül 2026’dan sonra bankaların geri alım yoluyla edindiği kendi hisselerinin, 31 Aralık 2026’ya kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınmaması kararlaştırıldı. Ayrıca söz konusu paylar belirlenen süre boyunca kredi ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarına da dahil edilmeyecek.
Banka müşterisini ilgilendiren kısmı ne?
Düzenlemenin ilk bakışta yalnızca borsadaki yatırımcıları ilgilendirdiği düşünülebilir. Ancak bankaların sermaye yapısı, dolaylı olarak milyonlarca banka müşterisini de ilgilendiriyor.
Çünkü bankaların sermaye yeterliliği; kredi verme kapasitesi, bilançonun yönetimi ve finansal dayanıklılık açısından temel göstergeler arasında yer alıyor.
Ancak kritik bir ayrım var: BDDK’nın bu kararı, vatandaşın bankadaki mevduatına doğrudan bir ödeme veya ek getiri sağlamıyor. Mevduat faizlerinin otomatik olarak yükselmesi ya da kredi faizlerinin bu kararla doğrudan düşmesi anlamına da gelmiyor.
Bankalar neden kendi hisselerini geri alıyor?
Bir şirketin kendi hisselerini piyasadan satın almasına “hisse geri alımı” deniliyor. Bankalar bunu farklı amaçlarla yapabiliyor.
Geri alım, piyasadaki dolaşımdaki hisse miktarını azaltabilir ve şirketin hisse fiyatı üzerindeki arz-talep dengesini etkileyebilir. Ayrıca bankaların sermaye ve bilanço yönetiminde kullanabilecekleri araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.
BDDK’nın yeni kararı ise bankaların geri aldıkları hisselerin sermaye yeterliliği hesaplamasında yaratabileceği yükü yıl sonuna kadar hafifletiyor.
Peki müşterinin cebine ne zaman yansır?
Düzenlemenin müşteriler açısından etkisi doğrudan değil, dolaylı olabilir.
Bankaların sermaye yapısındaki rahatlama ve geri alım kararları, bankaların finansal yönetimini ve piyasa değerlemelerini etkileyebilir. Bunun kredi politikalarına, mevduat ürünlerine veya müşterilere sunulan bankacılık hizmetlerine nasıl yansıyacağı ise her bankanın kendi bilançosuna ve alacağı kararlara bağlı olacak.
Bu nedenle BDDK kararının ardından “mevduat faizleri artacak” veya “kredi faizleri düşecek” şeklinde kesin bir sonuç çıkarmak mümkün değil.
Gözler şimdi bankalarda
BDDK’nın hamlesinin ardından gözler, halka açık bankaların hisse geri alım programlarında değişiklik yapıp yapmayacağına çevrildi.
Özellikle bankaların geri alım kararları ve bu işlemler için ayıracakları kaynak, düzenlemenin piyasa üzerindeki etkisinin daha net görülmesini sağlayacak.
Kısacası: Karar doğrudan vatandaşın hesabına para yatırmıyor; ancak bankaların sermaye ve hisse geri alımı tarafında elini rahatlatan geçici bir düzenleme getiriyor.
