Türkiye’nin uluslararası sakin şehir (Cittaslow) unvanına sahip ilçelerinden Şavşat’ın en özgün yerleşimlerinden biri olan Bazgiret köyü, yeniden başlatılmak istenen madencilik faaliyetleri nedeniyle zorlu bir doğa mücadelesinin eşiğinde. Yüksek rakımlı yaylaları, ahşap mimarisi, zengin su kaynakları ve biyoçeşitliliğiyle bilinen köyde, ruhsat süresinin uzatılmasına karşı çıkan yurttaşlar seslerini duyurmak için meydanlara indi.
"Bu Mirası Gelecek Kuşaklara Aktarmak Zorundayız"
Düzenlenen protesto eyleminde köy sakinlerinin yanında yer alan Artvin Belediye Başkanı Bilgehan Erdem, bölgenin taşıdığı ekolojik ve manevi değerin rakamlarla ifade edilemeyeceğini vurguladı. Erdem, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bazgiret’e maden istemiyoruz; bu mücadele sadece Bazgiretlilerin değil, tüm insanlığın ortak değerini koruma mücadelesidir. Bize emanet edilen bu eşsiz mirası, bozmadan ve kirletmeden bizden sonra gelecek kuşaklara aktarmak zorundayız. Bugün Bazgiret’te bu doğayı korumak, yalnızca burada yaşayanların değil, doğadan ve yaşamdan yana olan tüm toplumun asli görevidir."
Yerel yönetimler ve bölge çevre dernekleri temsilcileri de yaptıkları değerlendirmelerde; Şavşat’ın sakin şehir kimliğinin, organik tarımın, arıcılığın ve eko-turizm potansiyelinin maden arama ve çıkarma faaliyetleriyle ağır yara alacağına dikkat çekti.
Ekolojik Denge ve Yerel Yaşam Risk Altında
Karadeniz’in en hassas ekosistemlerinden birine sahip olan Şavşat ve çevresindeki sivil toplum kuruluşları ile yöre dernekleri, bölgenin madencilik projelerine açılmasının yaratacağı tahribat konusunda uyarılarda bulunuyor. Yapılan ortak kurumsal vurgularda öne çıkan ana hususlar şunlar:
-
Sakin Şehir Dokusu: Şavşat’ın korunan mimari ve doğal yapısının maden faaliyetleri yüzünden geri dönülemez şekilde bozulma riski.
-
Yeraltı ve Yerüstü Su Kaynakları: Ağır metal ve kimyasal risklerin, köyün ve çevre vadilerin içme/sulama suyu kaynaklarına doğrudan tehdit oluşturması.
-
Geçim Kaynakları: Bölge halkının ana geçim kaynağı olan yüksek yayla arıcılığı, hayvancılık ve yerel tarım faaliyetlerinin sekteye uğraması.
Köylüler ve doğaseverler, hukuki ve toplumsal mücadelelerini sürdürerek Bazgiret’in el değmemiş coğrafyasını sonuna kadar savunacaklarını belirtiyor.
Biyolojik Çeşitliliği ve Coğrafi Yapısıyla Bazgiret Köyü
Artvin ili Şavşat ilçesi sınırlarında, Gürcistan sınır hattına yakın bir konumda yer alan Bazgiret köyü; derin vadileri, el değmemiş alp tipi yaylaları ve zengin su yataklarıyla bölgenin en hassas ekosistemlerinden birini oluşturuyor.
Bölgeye özgü endemik bitki türlerine ve zengin bir orman örtüsüne ev sahipliği yapan yerleşim, aynı zamanda geleneksel ahşap mimarinin ve otantik köy yaşamının günümüze kadar korunduğu nadir alanlardan biri olma özelliğini taşıyor. Yüksek yayla arıcılığı ve organik tarımın merkez noktalarından biri olan köyün coğrafi yapısı, madencilik gibi ağır sanayi faaliyetlerine karşı ekolojik açıdan yüksek risk barındırıyor.
Fotoğraf: Bazgiret'in el değmemiş doğası ve geleneksel dokusu. Kaynak: Muhammed Zeynel Öztürk
