Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, iklim değişikliğinin Türkiye'nin su kaynakları üzerindeki etkilerine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalmasının beklendiğini belirten Yumaklı, ortalama sıcaklıkların ise 6 dereceye kadar artabileceğini açıkladı. Yumaklı, su kaynaklarının korunması ve risklerin önceden yönetilmesi gerektiğini vurguladı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında gerçekleştirilen 'Dağ Gündeminin İlerletilmesi: Hedef Aşımı Koşullarında Buzullar, Kriyosfer ve Dayanıklılık' başlıklı toplantıda konuştu.
2024 KAYITLARA GEÇEN EN SICAK YIL OLDU
İklim değişikliğinin özellikle buzullar ve diğer kriyosfer bileşenleri üzerinde uzun vadeli, bazı durumlarda ise geri döndürülemez sonuçlara yol açtığını belirten Yumaklı, 2024 yılının kayıtlara geçen en sıcak yıl olduğunu, 2025 yılında küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,43 derece üzerine çıktığını söyledi.
Kriyosferin buzullar, kar örtüsü, permafrost alanları ve donmuş su bileşenlerini kapsadığını belirten Yumaklı, bu sistemin küresel iklim dengesi ve su döngüsü açısından önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
Özellikle dağlık bölgelerdeki kar ve buz rezervlerinin nehir havzalarının su bütçesini düzenlediğini kaydeden Yumaklı, bu kaynakların tarımsal üretim ve ekosistemlerin su ihtiyacına katkı sağladığını dile getirdi.
Buzulların ve kar örtüsünün kaybının yalnızca dağlık bölgeleri değil, bu kaynaklardan beslenen geniş coğrafyaları da etkilediğini belirten Yumaklı, yüzyıl sonuna kadar önemli buzul kayıpları yaşanabileceğine dikkat çekti.
TÜRKİYE'NİN SU KAYNAKLARI YÜZDE 25 AZALABİLİR
Türkiye'nin Akdeniz Havzası'ndaki konumu ve coğrafi özellikleri nedeniyle iklim değişikliğine karşı hassas ülkeler arasında bulunduğunu belirten Yumaklı, 25 nehir havzasında yürütülen bilimsel çalışmalarla iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerinin 2100 yılına kadar değerlendirildiğini söyledi.
Projeksiyonlara göre Türkiye'de ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini aktaran Yumaklı, artan sıcaklıklarla birlikte buharlaşmanın da yükseleceğini ve bunun kullanılabilir su kaynaklarını önemli ölçüde etkileyeceğini ifade etti.
Yumaklı, Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalmasının öngörüldüğünü belirterek, bu durumun tarımsal üretim ve gıda arzı üzerinde de önemli sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.
Krizler ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek yerine risklerin önceden yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Yumaklı, su kaynaklarının korunmasının öncelikli konular arasında yer aldığını söyledi.
'TEMİZ SU KAYNAKLARINA ULAŞIM BİR BEKA MESELESİ'
Temiz su kaynaklarına erişimin önemine dikkat çeken Yumaklı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da vurguladığı üzere suya erişimi bir beka meselesi olarak gördüklerini ifade etti.
2026-2035 yıllarını kapsayan Ulusal Su Planı'nın açıklandığını belirten Yumaklı, plan kapsamında su verimliliğinin artırılmasının ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Dağ sistemlerinin korunması için finansmanın önemine de değinen Yumaklı, bilgi, teknoloji ve planlamanın yanı sıra bu kapasitenin somut yatırımlara ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
SU KAYNAKLARI İÇİN ERKEN UYARI SİSTEMLERİ GÜÇLENDİRİLECEK
Dağ havzalarındaki buzulların izlenmesi, su bütçelerinin güncellenmesi ve hidrolojik modelleme kapasitesinin geliştirilmesinin öncelikli yatırım alanları arasında bulunduğunu belirten Yumaklı, tahmin ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesinin de önem taşıdığını kaydetti.
SU VE SULAMA PROJELERİNE MİLYONLARCA DOLARLIK BÜTÇE
Su kaynaklarının korunması ve verimli kullanılması amacıyla farklı finansman modellerinden yararlandıklarını aktaran Yumaklı, Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen projelere ilişkin bilgi verdi.
Yumaklı, 819 milyon dolar bütçeli Türkiye 2. Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi'nin sürdüğünü, 600 milyon dolar bütçeli Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Projesi'nin de su yönetimi çalışmalarının önemli örnekleri arasında yer aldığını söyledi.
Özel sektörü iklim direncinin ve su verimliliğinin geliştirilmesinde stratejik bir paydaş olarak gördüklerini belirten Yumaklı, Ziraat Bankası aracılığıyla basınçlı sulama yatırımlarına 15 milyon TL'ye kadar kredi ve yüzde 100'e varan faiz desteği sunulduğunu açıkladı.
'COP31 İKLİM MÜCADELESİ İÇİN ÖNEMLİ BİR FIRSAT'
COP31'in iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında verilen taahhütleri somut sonuçlara ve uygulamalara dönüştürmek için önemli bir fırsat olduğunu belirten Yumaklı, buzulların korunmasının dağlardan beslenen nehirlerin, tarımsal üretimin, şehirlerin ve gelecek nesillerin yaşamının korunması anlamına geldiğini ifade etti.
Yumaklı, COP31'in uluslararası iş birliğinin ve ortak sorumluluk bilincinin güçlenmesine katkı sağlamasını temenni etti.
