Türk Üreme Sağlığı ve İnfertilite Vakfı (TFRM) Başkanı Gürkan Bozdağ, tüp bebek tedavilerinde genetik ayıklama ve yapay zeka destekli embriyo seçimiyle bazı genetik hastalıkların önlenmesinde önemli ilerleme sağlandığını açıkladı. Bozdağ, özellikle Down sendromu, Spinal Musküler Atrofi, Talasemi ve Kistik fibrozis gibi hastalıkların büyük oranda önlenebildiğini belirtti.
Yapay zeka embriyo seçiminde öne çıkıyor
Tüp bebek tedavisinde yapay zekanın embriyo gelişimini analiz ederek gebelik şansı yüksek embriyoların belirlenmesine yardımcı olduğunu ifade eden Bozdağ, teknolojinin hekimlere destek sunduğunu ancak nihai kararın yine uzman değerlendirmesiyle verildiğini söyledi.
Genetik ayıklama ile hastalık riski azaltılıyor
Genetik ayıklama yönteminin embriyoların genetik yapısının incelenerek ciddi hastalıkların önlenmesini hedeflediğini belirten Bozdağ, özellikle ileri yaş gebelikler ve genetik taşıyıcılık durumlarında bu yöntemin önem kazandığını ifade etti. Fiziksel ve karakteristik özelliklerin ise bu yöntemle seçilemeyeceğini vurguladı.
“Tasarım bebek” tartışmalarına etik sınır
Bozdağ, genetik uygulamaların yalnızca tıbbi amaçlarla ve hastalıkların önlenmesi için kullanılabildiğini, etik ve yasal düzenlemeler nedeniyle “tasarım bebek” gibi uygulamaların mümkün olmadığını belirtti. Gen düzenleme çalışmalarının ise yalnızca hastalıkların ortadan kaldırılmasına yönelik yürütüldüğünü söyledi.
Veri güvenliği ve yapay zeka vurgusu
Hasta verilerinin korunmasının kritik olduğunu belirten Bozdağ, yapay zeka kullanımında siber güvenlik önlemlerinin önemine dikkat çekti. Yapay zekanın hızlı analiz kabiliyetiyle tedavi süreçlerine katkı sağladığını ancak hekimin yerini alamayacağını ifade etti.
Doğurganlık koruma yöntemleri gündemde
Kübra Boynukalın ise yumurta dondurma gibi doğurganlık koruyucu yöntemlerin bireylerin üreme potansiyelini ileri yaşlara taşıyabildiğini söyledi. Bu uygulamaların toplumsal doğurganlık oranına dolaylı katkı sağlayabileceğini belirtti.
Erken yaşta üreme sağlığı vurgusu
Sezcan Mümüşoğlu ise ileri yaş gebeliklerde genetik risklerin arttığını ancak modern tıp sayesinde bu risklerin erken dönemde tespit edilerek yönetilebildiğini ifade etti. Üreme sağlığının yaşamın erken dönemlerinden itibaren korunması gerektiğini vurguladı.
