TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (ETÜ)bünyesinde 2018 yılından bu yana faaliyet gösteren Dijital Çağ Atölyesi, çocuklar için geliştirdikleri arama motoru ArfBot’un yeni yarışması için Ankara’daki tüm çocuklara kapılarını açıyor.
ANKARA/ESMA ALTIN
TOBB ETÜ’de 2018 yılından bu yana faaliyet gösteren ve özellikle çocukların teknolojiyi daha sağlıklı ve bilinçli kullanmalarını sağlamak amacıyla eğitimler veren, üretimler yapan Dijital Çağ Atölyesi, yaptıkları çalışmalar ile küçük yaşlardaki çocukların yazılım ve yapay zeka becerilerini geliştirerek onlara birere gelecek sunuyor. Atölye kapsamında farklı yaş gruplarından pek çocuğa eğitimler veriliyor, onların kendi oyunlarını tasarlamaları kendi içeriklerini üretmeleri için teşvik edici uygulamalar yapılıyor. Özellike tamamen tüketici bir topluluğu oluşturan çocukların bu gücünü üretime çevirmeyi amaçlayan Dijital Çağ Atölyesi, onların zararlı içeriklerden arındırılmış tamamen temiz ve güvenli bir ortamda olmaları için ArfBot çocuk arama motorunu geliştirdi. Önümüzdeki aylar içerisinde ArfBot ile ilgili yeni bir yarışmanın müjdesini veren Dijital Çağ Atölyesi Program Koordinatörü Hazal Cihan, bu heyecan verici ve 8 hafta boyunca verimli geçecek yarışmaya Ankara’dan tüm çocukların katılımını beklediklerini söyledi. Hem velilere hem de öğrencilere verilecek eğitimlerin sonunda çocukların kendi oyunlarını tasarlamaları için bir fırsat sunduklarını belirten Cihan; “ArfBot’un kodlama yarışması üzerinden Ankara’da bulunan bütün çocuklara başvuru açık olacak. 8 hafta süreyle hem velilere hem de öğrencilere Pazar günleri eğitimler düzenlenecek. Bunların tamamı ücretsiz şekilde olacak. 8 haftanın sonunda aldıkları eğitimle bir oyun üretip bir yarışmaya tabii tutulacaklar. Yarışmanın neticesinde ödüllendirmelerimiz olacak ve bunu da Ankara Kalkınma Ajansı içerisinde düzenleyeceğimiz ödül törenimiz ile gerçekleştirmiş olacağız.” dedi.
‘MIT ONAYLI OLMAMIZ BİZE ÇOK DEĞER KATIYOR’
TOBB ETÜ’de 2018 yılından bu yana faaliyet gösteren Dijital Çağ Atölyesi’nin çalışmaları hakkında bilgi veren Dijital çağ Atölyesi Program Koordinatörü Hazal Cihan, şunları anlattı; “Dijital Çağ Atölyesi olarak bir FabLab, bir MakerSpace, bir de HackerSpace’yiz. Dünyanın en iyi üniversitesi Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) onaylı bir atölyeyiz. FabLab’’de edu’nun bir sayfasına girdiğimizde karşımıza bir haritalandırma açılıyor ve laboratuvalandırma kısmı var. Ülkemizde maalesef ki FabLab çok az sayıda. Ülkemizde bu kadar azken özellikle Ankara’da Türkiye’nin doğusunda belli bir noktada FabLab’e sahip olmamız bizim için çok değerli bir duygu. MIT onaylı olmamız bize pek çok değer katıyor. İlk olarak Türkiye’de yaptığımız ilk atölyelerin sebebi MIT tarafından onaylı olmamız. Çünkü uluslararası anlamda yurt dışından gelen eğitimleri biz burada öğrencilerimize gösteriyoruz. Türkiye’de desteklenmesi omayan alanlarda çocuklar bu konuda eğitimlerini alıp Türkiye’ye yeni gelirken de sertifikalarını alıp eğitimlerini bitiriyorlar. Bu eğitimler boyunca genellikle üretim temalı eğitimler alıyorlar. Teknolojiyi ne kadar üretebilirler, tüketimden ne kadar kaçabilirler, bunun bilincini vermek istiyoruz. Oyununu oyna ama oyununu oynarken kendi ürettiğin oyununu oyna. Bunu yayılmasını istiyoruz.
Bir MakerSpace’yiz. Çünkü maker ruhunu çocuklara aktarmayı çok seviyoruz. Ne kadar maker olurlarsa o kadar kazanacaklarını biliyoruz. Bu sadece maddi anlamda değil, manevi anlamda tatlar yaşayacaklarına eminiz. Bu anlamda eğitim sınıfları olarak TOBB ETÜ’yi kullanıyoruz. Buraya öğrencilerimiz geliyor, hem küçük yaşlarda üniversite ortamını görüyorlar hem de bunun gururuyla beraber eğitimlerine devam ediyorlar.
Aynı zamanda bir HackerSpace’yiz. Burada da aynı şekilde Türkiye’de çok fazla rastlanmıyor. Ama Ankara olarak Dijital çağ Atölyesi’nde yer alıyor. Kötü şapkalı Hacker’lar değiliz, iyi şapkalı, teknoloji ne kadar iyi şeyler varsa onları göstermiş oluyoruz.”
ULUSLARARASI İŞBİRLİKLERİ VE PEK ÇOK BAŞARI
Dijital Çağ Atölyesi’nin eğitim ve üretim olmak üzere iki kulvarda çalışmalarını sürdürdüğünü ifade eden Cihan, eğitim alanındaki çalışmaları ve başarıları hakkında şunları dile getirdi; “Atölye açılalı 5’inci yılını geçti. Şimdiye kadar 900’ün üzerinde mezun verdik. 900’ün üzerindeki mezunlara pandemi dönemi de dahil. Pandemi de dünya aksadı, biz de aksadık. Eğer o olmasaydı eminim ki bu 900’ün üzerindeki mezun da, 6 binden fazla katılımcı da, fuarlar da inanılmaz sayıda artacaktı. Çünkü en aktif olduğumuz dönemde böyle bir pandemiye maruz kaldık. Bu 900 mezunun bir kısmı ile şu an ileri seviyelerde devam ettiklerimiz oluyor. Bununla beraber eğitime katılan öğrenci sayısı katlanarak devam ediyor. Her fuarda mutlaka bir deneyim yaptırıyoruz. Bunu ya çocuklarımızın ürettiği gözlüklerle ya da yaptığımız bir arama motorunu tanıtmak ile yapıyoruz. Yaptığımız fuarlar tamamen çocuklara biz üretiyoruz, siz de üretmeye teşvik edin anlamında yapılıyor.”
Yakın zamanda 30-31 Ağustos’ta da Tekno Fest’te yer alacaklarının duyurusunu da yapan Cihan, uluslararası işbirliklerinin eğitimlere ve özellikle küçük yaşta çocuklara gelecekleri için büyür bir değer kattığını belirterek şunları ifade etti; “Dijital çağ Atölyesi aslında Litvanya temelli bir atölye. Dijital Çağ Atölyesi Genel Koordinatörümüz Arda Aslan Hocamız tarafından başlatılıyor. İlk olarak erasmus projesi ile Litvanya’ya gidiyor. Nasıl yapabiliriz, bizim çocuklarımız için nasıl uyarlayabiliriz diye yıllarca orada eğitim aldıktan sonra Dijital çağ Atölyesi’ni açıyor ve bu alanda da zaten özellikle atölyenin ilk açıldığı dönemler olmasına rağmen 2019 yılında Yılın Sosyal Girişimi ödülünü alıyorlar.”
Yaptıkları eğitimler sebebiyle pek çok başarıya layık görülen Dijital Çağ Atölyesi’nin Türkiye’de ilk atölye yapma sorumluluğu ile ilerlediğini kaydeden Cihan, şunları ekledi; “Yaptığımız işlerden dolayı 2021 yılında MicroSoft’tan teşekkür ödüllerine layık görüldük. Uluslararası işbirlikleri sadece bizim için değil, çocukların aldığı sertifikada onay olduğu için de çok değerli ve önemli. Türkiye’deki ilk atölyeleri düzenliyoruz. Yurtdışından eğitim bize geldiğinde bunu çocuklara uyarlayabileceğimiz seviyeye getiriyoruz ve bir program haline döküyoruz. Sonrasında programa uygun olabilecek öğrencileri seçerek belli bir kitleye hitap edecek hale getiriyoruz. Türkiye’de ilk atölye yapma sorumluluğu ile ilerleyerek bu alanda çalışmalara hem biz devam ediyoruz hem de onlar devam ediyor.2022 yılında da Dubai’de düzenlenen Eğitimde Üstün Liderlik ödülüne layık görüldük. Normalde yaz ve dönemi içi eğitimlerimiz oluyor. Bu dönem içi eğitimleri hafta sonu kurguluyoruz, yaz dönemi eğitimlerimizi de hafta içi olacak şekilde ayarlıyoruz.”
‘AKTRÜS İLE ÇOCUKLARIMIZ BAŞARI SAĞLASIN İSTİYORUZ’
Üretim kısmında da çok başarılı işlere imza atan Dijital Çağ Atölyesi, özellikle küçük yaşlardaki çocukların teknolojiyi daha sağlıklı kullanmalarını sağlamak amacıyla kendi oyunlarını, içeriklerini üretebilecekleri imkanlar sunuyor. Bu anlamda Dijital Çağ Atölyesi’nin üretim kısmı ile ilgili bilgi veren Cihan, sözlerine şöyle devam etti; “Aktrüs projesi uzaya gönderilecek bir roket çalışmasının yarım kalmasından yola çıkarak oluşturduğumuz bir proje. İstiyoruz ki yarım kalan bu projede uzaya o roketi bizim çocuklarımız göndersin. Bu durum belki gerçekte mümkün değil ama yaptıkları sanal gerçeklik platformunda kullandıkları kodlarla beraber kendi roketlerini uzaya gönderme başarısını sağlamış olacaklar.”
ATÖLYENİN GÖZ BEBEĞİ, ÇOCUKLAR İÇİN ARAMA MOTORU: ARFBOT
Çocuklara özel içeriklerin, oyunların ve blog kısmının yer aldığı, zararsız içeriklerden arındırılmış, tamamen temiz ve güvenli bir arama motoru olarak geliştirilen ve atölyenin göz bebeği olarak nitelendirilen ArfBot’un geliştirilmesi, faydaları ve çocuklar için sağladığı imkanlardan söz eden Cihan, sözlerine şöyle sürdürdü; “İsmi Cahit Arf’tan geliyor. Türkiye’de yapılan bir konferansta yapay zeka kelimesini kullanan ilk kişi Cahit Arf oluyor. Biz de kendisi o dönemde bu kadar büyük bir fikre sahipken neden bir arama motoruna ismi gitmesin. Çocuklara özel yapay zeka destekli arama motorumuza Cahit Arf’tan gelen Arf kelimesini ekledik.
ArfBot, çocuklara özel bir arama motoru. İstiyoruz ki kendilerine özel o dünyayı arama motorlarına, yaşadıkları tüm teknolojik alanlarda da gösterebilsinler. Ama bunlar için de bir filtreleme gerekiyor. Yetişkinin dünyası ile çocuğun dünyası farklı oluyor. Biz de çocuklar kendi çalışmalarıyla güvenli yerlerde gezinebilsin istiyoruz. Çocukların maruz kaldığı zararlı içerikleri görmeyeceği temiz bir alan oluşturmak istedik ve ArfBot ortaya çıkmış oldu. Bunun için tek yapmaları gereken internette arama kısmına ArfBot.com yazmaları. Direkt olarak arama motoru karşılarına çıkıyor. Aynı zamanda ArfBot sadece bir arama motoru değil. Biz istiyoruz ki hem veli hem de çocuk bilinçli bir şekilde eğitilsin. Blog kısmımız var. Buraya gün içerisinde en az 3 tane yazımız giriyor. ArfBot’un blog kısmı bir nevi çocuk gazetesi aslında. ArfBot’un oyun kısmı da var. Ama normal oyun kısmından farklı olarak ikiye ayırıyoruz. Bir tanesi gerçekten seçerek ilerlediğimiz oyunlar, diğeri de çocukların ürettiği oyunlar var. Zaten bir çocuğun ürettiği ve bizim filtrelemelerimizden geçen oyunlar olduğu için herhangi bir zararlı içerik bulma imkanları yok. Tamamen güvenli ve temiz içerikler mevcut.
Türkiye genelinde 204 tane okulda arama motorumuz aktif olarak kullanılıyor. Ancak arama motorumuzun hem özel okullarda hem de Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı tüm okullarda aktif olarak kullanılmasını istiyoruz. Bunun bize maddi bir getirisi yok. Bize sadece manevi tatmini var. İstiyoruz ki çocuklara dokunalım ve Van’daki çocuk da teknolojinin bu nimetinden yararlansın, Ankara’daki çocuk da.
ARFBOT YARIŞMASI ANKARA’DAKİ BÜTÜN ÇOCUKLARA KAPILARINI AÇIYOR
Yaklaşık 1 buçuk ay sonra ArfBot ile ilgili yeniden bir yarışma düzenleyeceklerini ve Ankara genelinden tüm çocukların katılmasının onlar için çok güzel olacağını, yarışma öncesi ücretsiz eğitimler ile çok fazla şey öğreneceklerini ve kendi oyunlarını tasarlayabileceklerinin duyurusunu yapan Cihan, yarışmaya ilişkin şu bilgileri aktardı; “Bu sefer yarışmamıza Ankara Kalkınma Ajansı ile beraber devam ettiriyoruz. ArfBot’un kodlama yarışması üzerinden Ankara’da bulunan bütün çocuklara başvuru açık olacak. 8 hafta süreyle hem velilere hem de öğrencilere Pazar günleri eğitimler düzenlenecek. Bunların tamamı ücretsiz şekilde olacak. 8 haftanın sonunda aldıkları eğitimle bir oyun üretip bir yarışmaya tabii tutulacaklar. Yarışmanın neticesinde ödüllendirmelerimiz olacak ve bunu da Ankara Kalkınma Ajansı içerisinde düzenleyeceğimiz ödül törenimiz ile gerçekleştirmiş olacağız.
Eylül başından Kasım ayına kadar olan süreçte tek amacımız ArfBot ile ne kadar çocuğa erişebileceğimiz olacak. Bu anlamda blog sayfası bir yandan yürütülüyor, bununla ilgili yarışma kısmını çalışıyoruz. Devam eden süreçte inanılmaz bir ekip gücü var aslında. 7/24 çalışalım ve bu süreci çok güzel bir şekilde atlatalım istiyoruz. Çünkü ne kadar çok çocuğa erişirsek o kadar çok bizim için işte tamam bunu yaptık kısmı gerçekleşmiş olacak.
Öğrencilerle veliler Pazar günleri belli saatlerde önce öğrencilerin gireceği, sonra velilerin gireceği eğitimler düzenlenecek. Bu eğitimler bazında 8 hafta boyunca bir platform anlatılacak. Sosyal medya üzerinden de bilgilendirme videoları paylaşılacak. Eğitimler ve izlediği videolar sonucunda çocuklardan geri dönüşler bekleyeceğiz. Bu süreçlerin sonunda öğrenci kendi üretimini gerçekleştirmiş olacak. Katılımcı sayısı çok fazla olacak bir yarışmadan söz ediyoruz. Bunların hepsinin sonucunda bir eleme olacak. Bununla beraber yine jürilerin toplandığı bir yarışma sonlandırılması olacak. Yarışmanın sonunda da Ankara Kalkınma Ajansı ile beraber ödül töreni gerçekleştirmiş olacağız.”
‘TÜKETİCİ NESLİ ÜRETİCİ BİR NESİLE DÖNÜŞTÜRME ÇABASI İÇERİSİNDEYİZ’
Yaklaşık 5 aydır Dijital Çağ Atölyesi bünyesinde yer alan Mentör Elif Ekinci, atölye kapsamında her geçen gün kendine yeni şeyler kattığını, yeni şeyler öğrendiğini belirterek şunları söyledi;” Bu bilgileri edinirken aynı zamanda bu bilgileri aktarma seçeneğim de oldu. Bizim ağzımızdan çıkan bir cümle belki de 8,10,12,15 yaşındaki çocukların geleceğini şekillendirecek bir cümle olacak. Bu nedenle her şeye, kendime daha özen göstererek atölyeye de daha fazla özen göstererek ilerlemeye çalışıyorum. Başladığımdan bu yana hiç yerimizde durmadık. Şu an eğitici eğitimi alıyorum. Derslerde Arda Hocamıza ve Hazal Hocamıza yardımcı olmaya çalışıyorum. ArfBot’ta blog kısmının tamamını ben hazırlıyorum. Elimden geldiğince oyun kısmına da yardımcı olmaya çalışıyorum.”
Dijital Çağ Atölyesi Mentörlerinden Berfu Bahar da 2 yıldan fazla bir süredir atölye bünyesinde yer aldığını belirterek şunları dile getirdi; “Ben de teknolojinin içine doğan grubun içinde yer alıyorum aslında. Ama bizim şu an ulaşmaya, dokunmaya çalıştığımız çocuklardan farklı olarak teknolojinin tüketici kısmına doğmadığımı düşünüyorum. Ben doğduğumda teknoloji vardı, içindeydim. Burada olmamdaki en büyük etkenlerden biri de bu. Ama bu kadar tüketici nesil değildik. Şimdi bu tüketici nesli o zamanın üreticiliği ile birleştirip yeni neslin yeni bir şeyler üretebilmesi noktasında burada olmak benim için büyük bir gurur.”
Son olarak, web siteleri ve sosyal medya hesaplarından takip edilmelerinin kendileri için çok önemli olduğuna vurgu yapan Cihan; “Özellikle kodlama yarışması ve tasarım yarışması ile ilgili tüm duyuruları oradan yayınlayacağız. Ankara genelinde olacağı için buradaki tüm öğrencilerimizin katılmasını istiyoruz. Bu yüzden bizi takipte kalsınlar, takipte kaldıkları sürece hem Dijital Çağ Atölyesi kısmında hem ArfBot’ta hem de Aktrüs’te neler olacağını hep birlikte takip etmiş olacağız.” ifadelerini kullandı.
