Çocukların gelişimleri önündeki engellerin en önemli alanlardan birisi, çocuk işçiliğidir. Çocuk işçiliği giderek daha çok tehlikeli ve çok tehlikeli işlere kayıyor, çocuk iş cinayetleri artıyor
Çocukların gelişimleri önündeki engellerin en önemli alanlardan birisi, çocuk işçiliğidir. Çocuk işçiliği giderek daha çok tehlikeli ve çok tehlikeli işlere kayıyor, çocuk iş cinayetleri artıyor.
Dünya genelinde 2000’li yıllarda 170 milyon 500 bin civarında olan tehlikeli işlerde çalıştırılan çocuk sayısı 2016’ya gelindiğinde 72,5 milyona geriledi. Ancak son yıllarda tekrar artış yaşanarak modern kölelik olarak sayılan işlerde çalıştırılan çocukların sayısı 79 milyona dayandı. Gelecek yıllarda ise bu sayının artacağı tahmin ediliyor.
Buna paralel olarak çocuk işçi sayısı ise 2016’da 151,6 milyondan 2020’de 160 milyona ulaştı. Çocuk işçi sayısının 2022’nin sonuna kadar 168,9 milyona yükseleceği hesaplanıyor.
Ülkemizde güncelliğini koruyan çocuk işçiliği, azalmak yerine giderek daha çok ağır ve tehlikeli işlere doğru kayıyor. Türkiye’de çocuk işçilerin yüzde 30,8’i tarım, yüzde 23,7’si sanayi, yüzde 45,5’i ise hizmet sektöründe çalışıyor
TÜİK verilerine göre 2021 yılında 0-17 çocuk işçi sayısı bir önceki yıla göre artarak 521 bine yükseldi. Türkiye’de yarım milyondan fazla çocuk devletin resmi verilerine göre çalışmak zorunda kalıyor. Çocuk işçilerin 147 bini kız çocuklarından 374 bini ise erkek çocuklarından oluşuyor.
Kovid-19 salgınının da düşük gelirli aileleri, işsizlik, geçim sıkıntısı gibi nedenlerle çocuklarını çalıştırmaya yönlendirmek durumunda bırakabileceği belirtilen raporlarda okuldan ayrılan çocukların tekrar okula dönmelerinin de zor olacağına, bunun da çocuk işçi sayısını artıracağına yönelik endişelere yer veriliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma yapılıp yapılmadığına dair verdiği soru önergesini yanıtladı.
Gürer, önergesinde Bakan Yanık’a;kayıt dışı çalışan çocuk sayısına ilişkin bir saptamanız var mıdır? Türkiye de tespiti yapılan çocuk işçi yaş sınırı nedir?
Çocuk işçiliğinin tamamen ortadan kaldırılması için yasal denetlemelerle ve ağır caydırıcı cezai müeyyidelerle güvence altına alınması için yapılan çalışma bulunmakta mıdır? sorularını yöneltti.
Bakan Derya Yanık ise, çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri olarak sokakta çalışmaya zorlanan çocukları risklerden korumak, ailelerine destek sağlamak için hizmetler sürdürdüklerini belirtti.
Bakanlıkta “Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı” oluşturduklarını, bu çerçevede de “çocuk işçiliğine sıfır tolerans” ilkesiyle hareket ettiklerini dile getirdi. Ancak Bakan Yanık Gürer’in “Kayıt dışı çalışan çocuk sayısına ilişkin bir saptamanız var mıdır ve Türkiye de tespiti yapılan çocuk işçi yaş sınırı nedir?” sorularına cevap vermedi.
Çocuk işçiliğin getirildiği durumu ve çocuk iş cinayetlerinin bir “çocuk emek sömürüsü” politikası olduğunu vurgulayan uzmanlar çocuk işçiliği ile gerçek mücadele için şu önerilerde bulunuyor.
✓4+4+4 eğitim sistemine son verilmeli, çocuk işçilik yasaklanmalı.
✓18 yaş altı her birey çocuktur, çalıştırılamaz. Devletin temel sorumluluğu olan kamusal eğitim hakkı her çocuk için tartışılmaz bir haktır. Her çocuğun eğitim hakkı ile ilgili önlemler alınmalı.
✓Temel düzenlemelerden mahrum bırakılan mülteci/göçmen çocukların eğitim/ sağlık hakkı güvence altına alınmalıdır.
✓Çocuk emeğiyle ilgili veriler bilimsel, güvenilir ve düzenli bir şekilde yayınlanmalıdır.
✓Kayıt-dışı çocuk işçi çalıştırılan kişi ve kurumlara göz yumulmamalı, caydırıcı cezalar verilmelidir.
Çocuk işçiliği her şeyden önce bir insan hakları ihlali olup devletin çocuk korumaya ilişkin politikalarının yetersizliğinin bir sonucu olduğu gibi sosyal ve ekonomik politikaların da bir sonucudur.
