Bu hafta içimden Halide Edip Adıvar’ı anmak geldi. Onu kitaplarıyla tanıyoruz; ama mücadelesini, kalemini ve memleketi için yaptıklarını da yeniden hatırlamak istedim. Bu duyguları sizlerle paylaşayım dedim.
Halide Edip Adıvar’ı düşündüğümde gözümün önüne önce Sultanahmet Meydanı’nda kalabalığa seslenen o cesur kadın geliyor. İzmir’in işgaline karşı yapılan mitingde konuşurken yalnız kendi duygularını değil, memleketi için kaygı duyan herkesin sesini dile getiriyordu.
Ama Halide Edip, yalnızca konuşup kenara çekilmedi. Eşi Adnan Adıvar’la Anadolu’ya geçti ve Millî Mücadele’ye katıldı. Yolda gazeteci Yunus Nadi’yle bir haber ajansı kurma fikrini konuştular. “Anadolu Ajansı” adı da Halide Edip’in önerisiydi. Ankara’ya vardığında bu fikri Mustafa Kemal Paşa’yla paylaştı; ajansın kuruluş çalışmalarında görev aldı, haber ve çeviri işlerine destek verdi.
Mustafa Kemal Paşa’yla her konuda aynı düşündükleri söylenemez; aralarında görüş ayrılıkları da oldu. Yine de memleketin kurtuluşu için verilen mücadelede ikisi de sorumluluk aldı. Halide Edip de kalemiyle ve emeğiyle bu büyük mücadelenin içinde yer aldı.
Sakarya Savaşı sırasında onbaşı rütbesi alan Halide Edip, Kızılay’da da çalıştı. Cephede ve savaşın yaşandığı yerlerde gördükleri, yıllar sonra romanlarına yansıdı. Ateşten Gömlek ve Vurun Kahpeye’de savaşın insanlara yaşattığı acıları, memleket sevgisini ve direnme gücünü anlattı. Edebiyatı yalnızca savaş romanlarından ibaret değildi; Handan ve Sinekli Bakkal gibi eserlerinde de insanları ve yaşadığı dönemin değişimini ele aldı.
Bir sanatçı olarak şuna inanıyorum: İnsan bazen anlatamadığı duyguyu bir eserde bulur. Halide Edip de yaşadığı günleri ve gördüğü acıları sözcüklere döktü. Onun sayfalarında savaşın zorluğu var; ama o sayfaların içinde memleketine duyduğu sevgi de hep hissediliyor.
Çünkü ne diyoruz: Sanat, kalpten kalbe uzanan en sıcak köprüdür…
Sıcacık Sanat köşemden hepinize sıcacık sevgilerimi gönderiyorum.
Sevgiyle ,sanatla….
