Sevgili Okur,
Adana’nın sabahından yazıyorum bu satırları. Ankara sabah ayazıyla yolcu etti, Adana öğle sıcağıyla karşıladı.
Resepsiyon görevlisi, “Nereden geliyorsunuz böyle kalın pardösüyle?” deyince, “Ankara.” dedim.
“Bilirim, o soğuk insanın kanına işler.” dedi.
Evet, soğuk havadan buz kesecek başka bir konuya geçelim. Son dönemdeki ekonomik kriz ve buna bakış açımız nedir?
Yolda Albert Einstein’ın yazdığı Benim Gözümden Dünya kitabını dinliyorum. Kitabın bir yerinde kendi dönemindeki ekonomik krizden bahsediyor. Birkaç paragraf dinleyince dünyanın yine aynı döngü içinde ilerleyişini düşündüm. Onlarca yıl geçse bile temel pek değişmiyor.
Deniz kumuyla atılmış temellerin üzerinde oturan bir kuşak düşünün. Bir de 1900–1910 yılları arasında doğduğumuzu. Şanssızlığımız iki dünya savaşına da tanıklık edecek kadar büyük olabilirdi. Krizi iliklerimize kadar yaşayacaktık.
İliklerimizde krizin izleri, zihnimizde adı olsun. Peki, nasıl ayakta kalacaktık?
Alternatifsiz düşünerek kalacaktık.
Ne demek bu alternatifsizlik?
Her şeye rağmen ayakta kalmaktan başka alternatif olmadığını düşünmek. Bu düşünce herkesi kurtarmadı elbette. Ancak savaşların gölgesinde bile bazı insanların başarı hikâyeleri yazmasına, insanlığın bugünlere ulaşmasına katkı sağladı.
Bu içgüdüye basitçe bir örnek IBM.
II. Dünya Savaşı sırasında delikli kart sistemleriyle askerî ve kamu çalışmalarındaki hesaplama ve veri işleme faaliyetlerine katkı sağladı.
Savaş bitmeden, 1945’te bilimsel hesaplama laboratuvarını kurarak uzun vadeli teknoloji yatırımına da başladı.
Elbette şirketin savaş yıllarındaki bütün faaliyetlerini bir başarı hikâyesi olarak değerlendiremeyiz. Ama teknolojik çalışmalarını sürdürdüğü bir gerçek.
Kısaca her yanı kaos sarmış günlerde durmadı.
Belki onların da alternatifi yoktu.
Gelelim günümüze ve benim tanıdığım alternatifi olmayanlardan birine.
Dün akşam Adana’da yemek yedik. Ankara’dan bir mühendis kendisi. Adana’da işler yapıyor. Adana’ya yerleşiyor ve evini burada kuruyor.
Birçok işini buradan yönetiyor.
Uzun yıllar iş hayatında sıkıntılar yaşıyor, zor günler geçiriyor ama geri dönmüyor.
Şimdi Ankara’nın karlı bir köyünde başladığı hayatı, Adana’nın sıcaklığında, genç yaşına rağmen kapsamlı projelerin mekanik danışmanlığına kadar uzanıyor.
Çünkü geri dönme alternatifini hiç düşünmedi.
Peki, her alternatifi olmayan başarılı mı oluyor?
Elbette hayır. Kimi zaman geri dönmek de akıllıca bir karar olabilir. Ama benim bahsettiğim, insanın her sıkıştığında kendisine bir kaçış kapısı araması.
Ankara’nın ayazından Adana’nın sıcağına geldik. Pardösüyü çıkarmak kolay oldu. Keşke ekonomik krizden de bir pardösü çıkarır gibi kurtulabilsek.
Ama olmuyor işte.
Einstein’ın döneminden bugüne krizler değişiyor, insanlar değişiyor, teknoloji değişiyor. Değişmeyen bir şey var: Birileri her şartta yoluna devam etmenin çaresini arıyor.
Ankara’ya dönerken pardösüyü yeniden giyeceğim. Ekonomik kriz içinse cebimde böyle bir çözüm yok.
Şimdilik alternatifsiz devam.
Sağlıcakla.
