Antalya’nın Belek turizm merkezinde düzenlenen 77’nci Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında Türkiye-İtalya Uzay Ortaklığı paneli gerçekleştirildi. Panele İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo, İtalya Uzay Ajansı Özel Komiseri Mario Cospito, ilk Türk astronot ve Türkiye Uzay Ajansı Yönetim Kurulu Üyesi Alper Gezeravcı, İtalyan astronot Walter Villadei ile IAC 2026 IPC Başkanı Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu katıldı. Panelin moderatörlüğünü ise İtalya Büyükelçiliği Ekonomi ve Ticaret Dairesi Başkanı Andrea Della Nebbia üstlendi.
İki ülke uzay işbirliğini genişletiyor
Panelin açılışında konuşan İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin temmuz ayında gerçekleştirilen NATO Zirvesi’nde uzay alanındaki işbirliğini de ele aldığını söyledi.
Uzay teknolojilerinin sağlık, doğal afetlerin izlenmesi ve güvenlik gibi birçok alanda kullanılabildiğine dikkat çeken Manzo, Türkiye ile İtalya arasındaki işbirliğinin geliştirilebileceği önemli alanlardan birinin uzay sektörü olduğunu ifade etti.
Ortak uydu görevi için müzakere
İtalya Uzay Ajansı Özel Komiseri Mario Cospito ise iki ülke arasındaki uzay işbirliğinin yeni bir aşamaya taşındığını belirtti. ASI ile TUA arasında 2025 yılında imzalanan mutabakat muhtırasıyla 10 yıllık bir işbirliği çerçevesi oluşturulduğunu aktaran Cospito, anlaşmanın yer gözlemi, uydu navigasyonu, yer altyapıları, uzay havası, fırlatma sistemleri ve eğitim gibi alanları kapsadığını söyledi.
Cospito, iki kurumun bir veya daha fazla 12U Küp Uydu üzerinden Yer Gözlem ve Yörünge İçi Teknoloji Gösterim Görevi gerçekleştirilmesine yönelik uygulama düzenlemesini müzakere ettiğini açıkladı. Ortak görevin teknoloji hedefleri ve sorumlulukların paylaşılmasını, iki ülkenin kabiliyetlerini bir araya getirmesini ve görev döngüsünün birlikte tamamlanmasını kapsayacağını ifade etti.
Türkiye’nin Ay aracı hazır
IAC 2026 IPC Başkanı Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu da Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında yürüttüğü çalışmalara ilişkin bilgi verdi. İlk Türk astronotun uzaya gönderilmesinin ardından Ay görevi için hazırlıkların sürdüğünü belirten Karabeyoğlu, Türkiye’nin göndereceği uzay aracının hazır olduğunu söyledi.
Görevin 2027 yılının başlarında gerçekleştirilmesini umduklarını belirten Karabeyoğlu, uzay aracında hibrit roket itki sistemi de dahil olmak üzere çok sayıda yerli ve milli sistemin bulunduğunu aktardı.
Somali’de uzay limanı hedefi
Türkiye’nin kendi fırlatma kabiliyetlerini geliştirmeyi hedeflediğini belirten Karabeyoğlu, Somali’de kurulması planlanan uzay limanının bu açıdan önemli olduğunu söyledi. Türkiye’nin bağımsız bir uzay fırlatma kabiliyetine sahip olmasının önemine dikkat çeken Karabeyoğlu, Türk şirketlerinin kendi fırlatma sistemlerini geliştirmesini hedeflediklerini ifade etti. Karabeyoğlu ayrıca Türk-İtalyan işbirliği kapsamında Baykar ile Leonardo arasındaki ilişkiye de değindi.
İlk Türk astronot Alper Gezeravcı ise insanlı uzay görevinin yalnızca bireysel bir hedef olmadığını, Türkiye adına önemli bir adım olduğunu söyledi. Görev kapsamında insan metabolizması, tıp, malzeme bilimi ve mikrobiyoloji gibi alanlarda 13 deney gerçekleştirdiklerini belirten Gezeravcı, uzayın rekabetten çok uluslararası işbirliğine dayalı bir alan olduğunu vurguladı.
İtalyan astronot Walter Villadei de Gezeravcı ile uzayda gerçekleştirdikleri çalışmaların işbirliğinin somut bir örneği olduğunu ifade etti. Villadei, Gezeravcı’nın bazı İtalyan deneylerine katkı sağladığını, kendisinin de Türk deneylerinde yer aldığını belirterek uzay istasyonunun farklı ülkelerin barışçıl biçimde ortak çalışmalar yürüttüğü önemli platformlardan biri olduğunu kaydetti.
