Elektronik kontrol ünitelerinden motor sürücülerine, sensörlerden güç kaynaklarına kadar çok sayıda ürünün temel bileşeni olan yarı iletkenler, sanayinin kesintisiz işlemesi açısından stratejik önem taşıyor.
Küresel ölçekte yaşanan çip tedarik sorunlarının ardından Türkiye, tasarım ve üretim kabiliyetlerini geliştirmeye yönelik yeni adımlar atmaya hazırlanıyor. Bu kapsamda 2027-2029 Orta Vadeli Program’da, yarı iletkenler başta olmak üzere stratejik sektörlerde yerli AR-GE, üretim ve yenilik kapasitesinin artırılması hedeflendi.
Kimlik ve pasaport çipleri Türkiye’de üretilecek
Program kapsamında kurulması planlanan çip üretim tesisleriyle kimlik ve pasaportlarda kullanılan çiplerin yanı sıra sanayide ihtiyaç duyulan çeşitli çiplerin de yurt içinde üretilmesi amaçlanıyor.
Yalnızca üretim kapasitesinin artırılmasıyla sınırlı kalmayacak çalışmalarda tasarım, AR-GE ve ticarileştirme alanlarında da Türkiye’nin yetkinliğinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Yıl sonuna kadar hazırlanması öngörülen eylem planlarıyla imalat sanayisi, enerji, tarım, sağlık ve ulaştırma gibi kritik alanlarda yerli teknoloji kullanımının artırılması hedefleniyor.
Hedef 250 nanometreden 110 nanometreye geçmek
Türkiye’nin çip alanındaki mevcut çalışmalarında TÜBİTAK BİLGEM ve Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (YİTAL) önemli rol üstleniyor.
Yeni dönemde bu alandaki tasarım ve AR-GE kapasitesinin üretim kabiliyetiyle desteklenmesi hedeflenirken, mevcut 250 nanometrelik üretim seviyesinin OVP döneminde 110 nanometreye taşınması planlanıyor.
Ayrıca kamu desteğiyle çok ortaklı bir “Ulusal Çip Konsorsiyumu” oluşturulması da gündemde. Konsorsiyum aracılığıyla çip ekosisteminin kademeli olarak büyütülmesi ve kritik çip ihtiyaçlarında dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.
5 milyar dolarlık destek devrede
Çip yatırımlarında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamındaki imkanlardan da yararlanılması planlanıyor.
HIT-Çip çağrısı kapsamında ayrılan 5 milyar dolarlık destekle, 65 nanometre veya daha ileri teknolojide yıllık en az 1 milyon pul üretim kapasitesinin oluşturulması hedefleniyor.
Milli işlemcilerle dışa bağımlılık azaltılacak
Türkiye’nin çip stratejisinde işlemci teknolojileri de önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Milli işlemci projeleri ÇAKIL ve ALP-EREN ile açık kaynaklı mimariler üzerinden güvenli işlemci çekirdeklerinin geliştirilmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.
Özellikle otomotiv ve beyaz eşya gibi Türkiye’nin güçlü olduğu sektörlerde yerli çiplerin kullanım alanlarının genişletilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecek.
Türkiye’nin çip politikası yalnızca yeni üretim tesisleri kurulmasıyla sınırlı tutulmayacak. Nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, test ve standart altyapısının güçlendirilmesi, üniversitelerdeki araştırmaların desteklenmesi ve sanayi-üniversite işbirliklerinin geliştirilmesiyle uzun vadeli bir çip ekosistemi oluşturulması hedefleniyor.
