Dünyanın farklı ülkelerinden 100'den fazla araştırmacı, aşırı servet birikiminin demokrasi üzerindeki etkilerine dikkat çekerek milyarderlerin küresel ölçekte güç kazandığını savundu. Paris'te yayımlanan manifestoda, ekonomik gücün siyasi güce dönüştüğü belirtilerek uluslararası bir demokratik iş birliği çağrısı yapıldı.

Dünyanın dört bir yanından ekonomistler, siyaset bilimciler, hukukçular, sosyologlar, filozoflar ve tarihçilerin aralarında bulunduğu 100'den fazla araştırmacı, aşırı servet birikiminin küresel demokrasi üzerindeki etkilerine ilişkin ortak bir manifesto yayımladı. Manifestoda, milyarderlerin ekonomik güçlerini siyasi ve toplumsal kararları etkilemek için kullandıkları belirtilerek, bu durumun demokratik sistemler açısından tehdit oluşturduğu ifade edildi.

Araştırmacılar, aşırı servet birikiminin çağımızın en önemli toplumsal sorunlarından biri haline geldiğini savunarak, küresel ölçekte güç dengelerinin değiştiğine dikkat çekti.

Milyarderlerin serveti dünya ekonomisindeki payını artırdı

Manifestoda, Forbes dergisinin 1987 yılında dünyanın en zenginlerini sıralamaya başlamasından bu yana servet dağılımında yaşanan değişime ilişkin dikkat çekici verilere yer verildi.

Buna göre, 1987 yılında dünya nüfusunun en zengin yüzde 0,0001'lik kesimini oluşturan yaklaşık 1.500 hanenin toplam serveti, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3'üne karşılık geliyordu.

2026 yılına gelindiğinde ise dünya nüfusundaki artışla birlikte sayıları yaklaşık 3 bine ulaşan aynı kesimin serveti, küresel GSYH'nin yüzde 17'sine yükseldi. Araştırmacılar, bu değişimin ekonomik ve siyasi güç dengelerini önemli ölçüde dönüştürdüğünü belirtti.

Milyarderlerin medya ve siyasetteki etkisine dikkat çekildi

Manifestoda, aşırı servetin yalnızca ekonomik kaynaklara sahip olmak anlamına gelmediği, aynı zamanda küresel ölçekte karar alma süreçlerini etkileme gücü sağladığı vurgulandı.

Çok uluslu şirketlerin yönetiminde söz sahibi olma, yapay zekâ gibi tüm insanlığı ilgilendiren teknolojilerin gelişim sürecini yönlendirme, medya kuruluşlarını satın alarak kamuoyundaki tartışmaları etkileme ve seçim kampanyalarına finansman sağlayarak kamu politikaları üzerinde etkili olma gibi konulara dikkat çekildi.

Araştırmacılar, ekonomik gücün siyasi gücü, siyasi gücün de ekonomik çıkarları beslediği bir döngünün oluştuğunu savundu. Bu durumun çağdaş demokrasilerde çıkar ilişkilerini güçlendirdiği ve demokratik süreçleri zayıflattığı ifade edildi.

Elon Musk ve Donald Trump örnek gösterildi

Manifestoda, küresel ölçekte ekonomik gücün siyasi ve toplumsal etkilerine ilişkin Elon Musk ve Donald Trump örneklerine de yer verildi.

Elon Musk'ın Twitter'ı satın alarak platformu desteklediği ideolojik amaçlar doğrultusunda kullandığı belirtilirken, bu tür gelişmelerin yalnızca ABD'yi değil, farklı ülkelerdeki kamusal tartışma ortamını da etkilediği savunuldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın şirket vergilerini düşürmesi ve finansal şeffaflık kurallarını kaldırmasına yönelik adımlarının da yalnızca Amerikalı zenginleri değil, dünya genelindeki oligarkları etkilediği ileri sürüldü.

Ayrıca teknoloji şirketlerinin enerji ve su tüketimi yüksek veri merkezlerine yönelik yatırımlarının çevresel sonuçlarına dikkat çekildi. Bu yatırımların yalnızca belirli bölgelerin kaynaklarını değil, gezegenin tamamını ilgilendiren sorunlara yol açabileceği belirtildi.

Uluslararası demokratik iş birliği çağrısı yapıldı

Manifestoda, aşırı servetin aynı zamanda aşırı güç anlamına geldiği vurgulanarak milyarderlerin servetlerinin büyük bölümünün nakit veya altından değil, dünyanın önde gelen şirketlerindeki hisselerinden oluştuğu ifade edildi. Bu hisseler aracılığıyla büyük şirketlerin geleceği ve yönetim süreçleri üzerinde etkili olabildikleri kaydedildi.

Güney Afrika'da peş peşe saldırı!
Güney Afrika'da peş peşe saldırı!
İçeriği Görüntüle

Araştırmacılar, uluslararası oligarşik güçlere karşı demokratik bir uluslararası iş birliği oluşturulması gerektiğini savundu.

Bu kapsamda süper zenginlere asgari vergi uygulanması, geçmiş dönemlerde ödenmeyen vergilerin tahsil edilmesi, medya bağımsızlığının güçlendirilmesi ve gazetecilerin müdahale ile sansüre karşı daha iyi korunması önerildi.

Ayrıca yapay zekâ şirketleri için uluslararası nitelikte ve özelleştirmeden arındırılmış yeni bir mülkiyet modelinin oluşturulması gerektiği belirtildi.

Manifesto, demokrasilerin geleceği ve gezegenin yaşanabilirliğinin tehlikede olduğu vurgusuyla, dünyanın demokratik güçlerine ortak mücadele çağrısı yapılarak sona erdi.

Paris'te 21 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan manifestoda, "Uluslararası oligarşiye karşı artık demokratik bir Enternasyonal inşa etmeliyiz" mesajı öne çıktı.

Muhabir: Zehra Önen