Deniz Gezmiş kimdir?

25 yaşındayken idam edilen Devrimci Deniz Gezmiş, 76. doğum gününde anılmaya devam ediyor.

Türkiye'nin 20. yüzyılın önemli siyasi figürlerinden biri olan Deniz Gezmiş eğer bugün yaşasaydı 76 yaşında olacaktı. Gezmiş'in hayatı ve mücadelesi, hala geniş kitleler tarafından merak ediliyor ve tartışılıyor. Peki Deniz Gezmiş kimdir? 

DENİZ GEZMİŞ KİMDİR?

Deniz Gezmiş, 28 Şubat 1947’de Ankara’nın Ayaş ilçesinde dünyaya geldi. Annesi Mukaddes Gezmiş ve babası Cemil Gezmiş’in öğretmen olması nedeniyle ilk ve ortaokulu Sivas’ta, liseyi İstanbul’da okudu. 1965 yılında Türkiye İşçi Partisi’nin Üsküdar İlçe Başkanlığına üye olan Deniz, daha sonra 1966 yılında Üsküdar İlçe Sekreterliğini üstlendi. Henüz lise yıllarındayken tanıştığı sol görüş ile genç yaşta kendini eylemlerin ortasında bulmuştu. 31 Ağustos 1966 tarihinde Ankara’dan İstanbul’a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik işçilerinin, Taksim Anıtı’na çelenk koymaları sırasında, TÜRK-İŞ yöneticilerini protesto eden grupla beraber yaptığı eylem sonucunda gözaltına alındı. Bu olay Deniz Gezmiş’in ilk gözaltına alınışıydı.

1966 yılının Kasım ayında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. 19 Ocak 1967’de Türkiye Milli Talebe Federasyonununda çıkan olaylarda arkadaşları ile birlikte gözaltına alındı, ancak kısa bir süre sonra serbest bırakıldı. Aynı yıl 22 Kasım 1967’de ise öğrenci örgütlerinin düzenlediği Kıbrıs Mitingi sırasında tekrar gözaltına alındı. 7 Mart 1968’de İstanbul Üniversitesinde konuşma yapan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk’ü protesto ettiği için ilk defa tutuklandı. 2 Mayıs 1968’e kadar tutuklu kalan Deniz Gezmiş, yargılandı ancak sonrasında beraat etti.

Deniz’in öğrenci eylemleri içinde etkinliği giderek artıyordu. 12 Haziran 1968’de İstanbul Üniversitesinin işgal edilmesine önderlik etti. Kısa bir süre sonra bu kez 1968 yılının Temmuz ayında, herkes tarafından bilinen 6. Filo’nun İstanbul’a gelişini protesto eyleminden sonra tutuklandı.

Deniz Gezmiş, arkadaşlarıyla birlikte Devrimci Öğrenci Birliği’ni (DÖB) kurdu. Ardından 30 Ekim 1968’de çeşitli Üniversitelerin talebe birlikleri, DÖB ve TMGT “Tam Bağımsız Türkiye için Mustafa Kemal Yürüyüşü”‘nü başlattı. 28 Kasım 1968’de ABD Büyükelçisinin İstanbul’a gelişini prototesto etmek amacıyla düzenlenen eylemde tutuklandı ve sonrasında serbest bırakıldı.

1969 yılının Haziran ayında hakkında tutuklama kararı bulunan ve aranan Deniz Gezmiş bir grup arkadaşıyla Filistin’e gitme kararı aldı. Bir süre orada kaldıktan sonra Eylül ayında geri döndü. 26 Aralık 1968 günü Üniversite Rektörlüğünün bir öğrenci grubu tarafından işgali dolayısıyla yapılan tahkikat sonucunda 1969 yılının Ağustos ayında Deniz Gezmiş’e Üniversiteden çıkarma cezası verildi.

1969 Eylül’ü ile başlayan bir yıllık süre Deniz için dönem dönem tutukluluk ve eylemlerle geçti. Deniz, Eylül 1970’de tahliye olduktan sonra öğrenci hareketlerinden uzaklaştı. Devamında Yusuf Aslan, Hüseyin İnan ve bir grup arkadaşıyla birlikte Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nu (THKO) kurdu.

DENİZ GEZMİŞ NEDEN İDAM EDİLDİ?

16 Temmuz 1971’de Sıkıyönetim Mahkemesi, Altındağ Veteriner Okulu binasında Tuğgeneral Ali Elverdi başkanlığındaki, Baki Tuğ savcılığında toplandı. 9 Ekim 1971’de son bulan mahkeme’de TCK’nın 146. maddesinin ihlali gerekçesiyle 9 Ekim 1971’de idama mahkum edildi. 6 Mayıs 1972 tarihinde Yusuf Aslan, Hüseyin İnan ile birlikte saat 1.00-3.00 arasında Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde idam edildi.

28 Şub 2024 - 11:24 Ankara- Siyaset

Mahreç  Melisa Sapaz


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Sonsöz Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Sonsöz Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Sonsöz Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Sonsöz Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.