Sermaye piyasalarında son haftaların en önemli gündemlerinden biri olan fon soruşturmasında yatırımcıların beklediği süreç açısından bugün önemli bir açıklama geldi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiyeye konu edilen fonlarla ilgili olarak bazı alım ve satım talimatlarının nasıl değerlendirileceğine ilişkin yeni bir açıklama yaptı. Açıklama, parasına ulaşmayı bekleyen yüz binlerce yatırımcı açısından sürecin nasıl işleyeceğine ilişkin önemli bir çerçeve ortaya koyuyor.
SPK’nın açıklamasına göre, 17 Eylül 2026 tarihinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak fonların aynı gün işleme kapatılması nedeniyle platform tarafından iptal edilen alım ve satım talimatları, tasfiye bakiyesinden karşılanacak. Ödemede esas alınacak ölçü ise yatırımcının ilgili fondaki katılma payı sahipliği oranı olacak.
Bu açıklamanın özellikle yatırımcı açısından önemli bir tarafı bulunuyor. Çünkü piyasanın kapatıldığı gün verilen emirlerin akıbeti konusunda oluşan belirsizliklerden biri böylece giderilmiş oldu. SPK ayrıca 16 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş olmasına rağmen fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatların da tasfiye kapsamına alınacağını bildirdi.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise açıklamanın doğrudan “hemen nakit ödeme” anlamına gelmemesi. SPK’nın kullandığı ifade, söz konusu tutarların tasfiye bakiyesinden ve yatırımcının fondaki pay sahipliği oranı üzerinden karşılanacağını ortaya koyuyor. Dolayısıyla yatırımcıların bundan sonraki aşamada tasfiye işlemlerinin tamamlanmasını ve ödeme mekanizmasının fiilen uygulanmasını takip etmesi gerekiyor.
455 BİN 758 YATIRIMCI BEKLİYOR
Fon krizinin boyutunu anlamak açısından yatırımcı sayısı da oldukça önemli. SPK’nın 23 Eylül’de yaptığı açıklamaya göre, 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildi ve Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre bu fonlardaki tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758 olarak açıklandı.
Bu rakam, meselenin yalnızca birkaç yatırımcıyı ilgilendiren teknik bir sermaye piyasası problemi olmadığını gösteriyor. Tasfiye sürecinin geniş bir yatırımcı kitlesini ilgilendirmesi, yapılacak ödemelerin zamanlamasını ve hesaplama yöntemini daha da önemli hale getiriyor.
Özellikle küçük yatırımcı açısından konu yalnızca yatırılan paranın geri alınması değildir. Birçok vatandaş için bu tasarruflar yıllarca biriktirilen parayı, emeklilik hazırlığını, çocukların eğitim giderlerini veya geleceğe yönelik finansal planları temsil ediyor. Bu nedenle yatırımcıların beklentisi, sürecin mümkün olduğunca açık, anlaşılır ve öngörülebilir biçimde yürütülmesi.
TASFİYE SÜRESİ DE UZATILMIŞTI
SPK’nın bugün yaptığı açıklamayı önceki düzenlemelerle birlikte değerlendirmek gerekiyor. Kurul, 21 Eylül’de tasfiye konusu fonlara ilişkin usul ve esaslarda yer alan üç aylık sürenin altı aya çıkarıldığını duyurmuştu.
Bu düzenleme, tasfiye işlemlerinin sağlıklı biçimde tamamlanabilmesi açısından ek zaman yaratıyor. Ancak yatırımcı açısından doğal olarak şu soru gündemde kalıyor: “Param ne zaman hesabıma geçecek?”
Bugünkü açıklama ödeme yönteminin bazı ayrıntılarını netleştirirken, tüm yatırımcıların hangi tarihte ve hangi tutarda ödeme alacağına ilişkin ayrıntılı bir ödeme takvimi ortaya koymuyor. Bu nedenle yatırımcıların resmi kurumların yeni açıklamalarını takip etmesi önem taşıyor.
GÜVEN MESELESİ DAHA BÜYÜK
Fon soruşturmasının ekonomik açıdan en önemli boyutlarından biri ise yatırımcı güveni. Sermaye piyasalarının çalışması için yalnızca fiyatların oluşması veya işlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi yeterli değil. Yatırımcı, kuralların uygulanacağına, haklarının korunacağına ve sorun ortaya çıktığında hukuki mekanizmaların çalışacağına inanmak zorunda.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de bugün yaptığı açıklamada piyasa bozucu işlemlere karışanlara yönelik hukuki sürecin devam ettiğini, faaliyetlerle ilgisi bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik işlem yapılmayacağını ve fon yatırımcılarının meşru haklarının gözetildiğini belirtti.
Bu açıklama, yatırımcıların haklarının korunması ile soruşturmanın kapsamının birbirinden ayrılması gerektiğine işaret ediyor. Çünkü bir tarafta soruşturmanın hukuki boyutu devam ederken diğer tarafta tasarruf sahiplerinin mağduriyetlerinin giderilmesi gerekiyor.
BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Bundan sonraki süreçte üç başlık öne çıkıyor: Tasfiye işlemlerinin tamamlanması, yatırımcıların hak edeceği tutarların belirlenmesi ve ödemelerin fiilen gerçekleştirilmesi.
Yatırımcı açısından en önemli beklenti, hesaplama yönteminin açık biçimde ortaya konulması ve ödeme takviminin mümkün olduğunca netleştirilmesi olacaktır. Özellikle hangi yatırımcının ne kadar alacağının hangi değerleme tarihi üzerinden hesaplanacağı, tasfiye sırasında ortaya çıkacak bakiye ve ödemelerin hangi kanaldan yapılacağı gibi ayrıntılar büyük önem taşıyor.
Benim açımdan bu süreçte en önemli konu yalnızca paranın geri ödenmesi değil, sermaye piyasalarına duyulan güvenin yeniden güçlendirilmesidir. Çünkü yatırımcı bir kez piyasaya güvenini kaybederse bunun etkisi sadece ilgili fonla sınırlı kalmaz. Borsa, yatırım fonları ve diğer sermaye piyasası araçları açısından da uzun vadeli sonuçlar doğabilir.
Bugünkü açıklama, belirsizliğin önemli bir bölümünü azaltan bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak yatırımcının gerçek anlamda rahatlayabilmesi için tasfiye işlemlerinin tamamlanması, hak edişlerin kesinleşmesi ve ödemelerin hesaplara geçmesi gerekiyor.
Dolayısıyla fon mağdurları açısından bugün yeni bir aşama başladı. Şimdi gözler tasfiye sürecinin nasıl ilerleyeceğinde ve yatırımcıların beklediği ödeme takviminin ne zaman ayrıntılı biçimde açıklanacağında. Sermaye piyasalarında güvenin yeniden tesis edilmesi için ise yalnızca ödeme değil, sürecin her aşamasında şeffaflık ve hesap verebilirlik de belirleyici olacak.