İnsanlığın ortak hafızasında öyle metinler vardır ki mürekkebin ötesine geçer; kağıdın sınırlarını aşarak doğrudan okuyan kişinin vicdanına kazınır. 1996 yılında şehit olan Komando Er Murat Akman’ın ardında bıraktığı mektup tam da böyledir. Adını ve hikayesini duyduğunuzda zihninizde tek bir soru büyür.
Bir insan hayatını kimin için feda eder?
Murat Akman’ın hikayesini ağırlaştıran asıl gerçek, bu fedakarlığı yalnızca bir asker olarak değil, daha doğduğu gün bir çöplüğe terk edilmiş bir çocuk olarak yapmış olmasıdır.
Asker olup dağa çıktığında, her operasyon öncesinde geri dönememe ihtimaline karşı bir mektup bırakır. Gidecek bir aile adresi olmadığı için "Bir ailem olsaydı bu mektubu onlara yollamak isterdim ama yok" cümlesiyle başlar. Ailesi yoktur ama kalbinde koca bir yetimhane dolusu çocuk taşımaktadır. Koğuşunda Türkiye’nin dört bir yanından gelmiş, birbirinin canını korumaya yemin etmiş askerlerle omuz omuza dururken; bir yanda dağlardaki o karanlık yapının, yıllardır bu topraklara çektirdiği acıları, gencecik hayatları ve kardeşliği hedef alan o kör dövüşünü sorgular. Kışladaki televizyonda ise bambaşka bir manzara izler. Bir yanda kurşunların, nifakın ve ideolojik hırsların gölgesinde katledilen canlar; diğer yanda şehirlerde birkaç kuruş, birkaç saniyelik öfke ya da bir hiç uğruna birbirini yok eden insanlar... Dağda kimin, neyin hırsıyla tetik çektiğine ve hangi kirli hesaplar uğruna bu gencecik fidanların kırıldığına anlam veremeyen Murat; toplumun bu vurdumduymazlığı karşısında tarihe geçecek o ağır soruyu sorar: "Bileniniz var mı, ben kimi korumak için öldüm?"
"Bileniniz var mı, ben kimi korumak için öldüm?"
Murat dağda başkasının çocuğu evine sağ salim dönsün diye canını ortaya koyarken, şehirdekilerin küçük çıkarlar uğruna birbirinin hayatını karartması metnin asıl sarsıcı tarafıdır. "Yetimhanede ve askerde en güzel şeyin ekmeği bölmek olduğunu öğrendik biz" derken, aslında hayatı, acıyı ve yükü paylaşmayı anlatır. Şehit düştüğü operasyonun ardından mektubu bir yayın kuruluşuna ulaştırılır ve telif geliri yine büyüdüğü yuvaya bağışlanır. Murat hayattayken de ölümünden sonra da çocukların tutunduğu dal olmaya devam eder.
Bugün Murat’ın "Ben kimin için öldüm?" sorusu hala aramızda dolaşıyor. Eğer öfkemiz bir insanın hayatından değerliyse, gücü elinde tutan haklı sayılıyorsa ve bir çocuğun kimsesizliğine gözlerimizi kapatıyorsak, bu soru hala cevapsızdır. Şehitleri yaşatmak adlarını caddelere vermekle değil; uğruna can verdikleri adaleti, merhameti ve insan onurunu yaşatmakla mümkündür. Vatan yalnızca sınır çizgileri değil; bir çocuğun korkusuzca uyuduğu, bir yoksulun başını eğmeden yaşayabildiği bir vicdan alanıdır.
Murat’ın mektubunun sonundaki "Sizi önce Allah’a, sonra birbirinize emanet ediyorum" sözü, bize bırakılmış en ağır vasiyettir. Artık yalnızca "Vatan sağ olsun" deme kolaylığına kaçmadan; insanı, adaleti ve merhameti de sağ tutmak zorundayız. Çünkü bir vatanı gerçekten vatan yapan şey, yalnızca uğrunda ölenler değil, o toprağı uğruna yaşanacak kadar güzel bırakmayı başaranlardır.
SONSÖZ
Bir mektup biter, bir asker şehit olur toprağa düşer, vakit geçer; fakat bazı sorular kapanmaz, üzerimize bir gece gibi çöker. Murat, soğuk bir dağ başında son nefesini verirken kalbini bu topraklara bıraktı; biz ise sıcacık evlerimizde, onun hiç sahip olamadığı bir hayatın içinde birbirimizi incitmeye devam ettik. Oysa doğduğu gün bir çöplüğe bırakılan o çocuk, bize kimsesizliğin ne demek olduğunu değil, kimseye kıymamayı öğretmek istemişti. Şimdi bir anlığına durun, ellerinizi vicdanınıza koyun ve dürüstçe yanıtlayın. Bir çocuk, hiç tanımadığı insanların yarını için kendi canından vazgeçerken, biz o yarınlarda birbirimize bir güler yüzü, bir lokma merhameti çok gördük mü?
Eğer bugün hala bir yetimin sessiz çığlığını duymuyorsak, bir insanın hakkı çiğnenirken başımızı öteye çeviriyorsak ve öfkemiz sevgimizden büyükse; Murat sadece 1996’nın o soğuk gününde dağda ölmedi. Biz onu her gün, kendi vurdumduymazlığımızla, kendi sevgisizliğimizle yeniden katlediyoruz demektir.
Şimdi söyle Murat… Söyle ki sesin bu taş kesilmiş yüreklere ulaşsın. Biz seni koruyamadık, senin bıraktığın o masum çocuklara tam manasıyla aile olamadık. Ama and olsun ki sorduğun o soru, nefes aldığımız her gün boğazımızda bir düğüm, gözlerimizde bir yaş, vicdanımızda bitmeyen bir sızı olarak kalacak. Sen hiç kimsesiz doğdun ama arkanda koskoca bir milletin utancını ve borcunu bıraktın.
Ruhun şad olsun çocuk… Ruhun şad olsun ki sen bize insan olmanın ne demek olduğunu öğretip gittin, biz ise hala senin bıraktığın o ağır emanetin altında eziliyoruz.
