İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Türkmenistan’da düzenlenen Hazar Denizi Çevre Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, denizin karşı karşıya olduğu çevresel sorunlara ve bölgesel iş birliğinin önemine dikkat çekti.
İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Pezeşkiyan, dünyanın savaşlar, jeopolitik rekabetler, tek taraflı yaptırımlar ve çok taraflı iş birliğinin zayıflaması gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.
“Hazar’ın kaderini kıyıdaş ülkeler belirlemeli”
Çevre sorunlarının siyasi ve ekonomik çekişmelerin konusu haline getirilmemesi gerektiğini ifade eden Pezeşkiyan, Hazar Denizi’ne kıyısı olan ülkelerin ortak hareket etmesi çağrısında bulundu.
Pezeşkiyan, çevrenin siyasi anlaşmazlıklara, ekonomik rekabete veya bölge dışından gelen müdahalelere kurban edilmemesi gerektiğini belirterek, kıyıdaş ülkelerin bilimsel, teknik, mali ve insani kapasitelerini iş birliği için kullanması gerektiğini söyledi.
Bu sürecin bölgesel iş birliği ve ulusal egemenliklere saygı temelinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Hazar Denizi’ndeki su kaybının nedenleri araştırılmalı
Hazar Denizi’nin su seviyesindeki düşüşe de değinen Pezeşkiyan, bu süreçte farklı etkenlerin ne ölçüde rol oynadığına ilişkin kapsamlı ve kesin bir bilimsel değerlendirmeye henüz ulaşılamadığını kaydetti.
Pezeşkiyan, çözüm yollarının belirlenebilmesi için iklim değişikliği, artan sıcaklıklar, buharlaşma, yağış düzenindeki değişiklikler, nehir akışları ve insan kaynaklı müdahalelerin bir bütün olarak incelenmesi gerektiğini ifade etti.
“Ortak kriz yönetimine geçilmeli”
Bölgedeki değişimin hızına dikkati çeken Pezeşkiyan, yalnızca çevresel sorunları gözlemlemenin ve tanımlamanın yeterli olmadığını belirtti.
Hazar Denizi’ndeki sorunların etkilerini azaltmak için kıyıdaş ülkelerin ortak kriz yönetimi anlayışıyla hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, bilimsel değerlendirmeler ve bölgesel iş birliğinin önemine işaret etti.
