Iğdır’a özgü geleneksel takılar arasında önemli bir yere sahip olan Karabatak kolyesi, taşıdığı sembollerle dikkat çekiyor. Adını karabatak kuşundan alan kolye; dirayeti, mücadeleyi ve umudu temsil ediyor.
Geleneksel olarak anneler, kızlarının düğününde Karabatak gerdanlığını takarak onlara hayat boyunca güçlü olmaları, mücadeleden vazgeçmemeleri ve umutlarını kaybetmemeleri yönünde nasihatte bulunuyor.
Her motifin ayrı bir anlamı var
Karabatak kolyesinde kullanılan siyah boncuklar Türk kadınının gücünü ve dayanıklılığını, hilal güven ve korunmayı, yıldızlar ise umudu simgeliyor. Kolyelerde yer alan çiçek motifinin ise toprağın bereketini temsil ettiği belirtiliyor.
Türkiye’de kadınlar tarafından geleneksel olarak Iğdır’da kullanılan Karabatak kolyesi, kentin kültürel mirasının önemli parçalarından biri olarak görülüyor.
‘Asırlar öncesine dayanan örnekleri var’
Kuyumcu Murat Aras, Karabatak kolyesinin sıradan bir takı olmadığını belirterek, geleneğin geçmişinin asırlar öncesine dayandığını söyledi.
Aras, “Asırlar önce üretilmiş örnekleri var. O dönemin ustaları bu kolyeleri 14 ya da 22 ayar altınla, tamamen el emeği ve göz nuruyla üretirdi. Yıllar içerisinde tasarımı birçok kez değişti. Karabatağı sadece altın kolye ya da bir gerdanlık olarak görmemek lazım. Karabatak bizlere bırakılan en büyük mirastır” dedi.
Kolye modellerinin günümüzde 14 ve 22 ayar altın seçenekleriyle üretildiğini belirten Aras, mavi ve siyah taşlı farklı tasarımların da bulunduğunu ifade etti.
Gençler arasında yeniden popüler oldu
Geçmişte daha çok anne ve babaanneler tarafından kullanılan Karabatak kolyesinin son yıllarda gençlerin de ilgisini çektiğini söyleyen Aras, özellikle yeni evlenen gelinlere hediye olarak alınmaya başlandığını belirtti.
Aras, “Son dönemlerde gençlere ve yeni evlenen gelinlere hediye olarak verilmeye başlandı. Günümüzde de yoğun ilgi görüyor. Artık trend haline geldi” diye konuştu.
Yüzyıllardır Iğdır kadınlarının kültürel hafızasında yer alan Karabatak kolyesi, geleneksel anlamlarını koruyarak yeni nesiller tarafından da kullanılmaya devam ediyor.
