Türkiye'de sinema, dizi ve reklam sektöründe yaşanan ekonomik daralma, set çalışanlarının çalışma koşullarını yeniden gündeme taşıdı. Reklam gelirlerindeki düşüşün ardından dizilerin yeni bölümlerinin ertelenmesi, projelerin iptal edilmesi ve çalışanlardan ücret indirimi istenmesi sektörde tepkilere neden oldu. Yaşanan sorunlara karşı harekete geçen sendika, dernek ve meslek örgütleri, Sinema ve Dizi Emekçileri Platformu'nu kurarak ortak mücadele kararı aldı.
Platformun kuruluş açıklamasında, sektördeki ekonomik sorunların faturasının çalışanlara çıkarılmasına ve yıllardır devam eden güvencesiz çalışma koşullarına tepki gösterildi. Açıklamada, reklam gelirlerindeki daralmanın gerekçe gösterilerek dizilerin yayın takvimlerinin değiştirilmesi, sezonların kısaltılması ve yapımların iptal edilmesinin binlerce emekçinin geçimini ve geleceğini tehdit ettiği belirtildi.

Türkiye'de televizyon dizilerinin uzun yıllardır dünyanın farklı ülkelerine ihraç edildiği ve uluslararası pazarlarda milyonlarca dolarlık gelir elde ettiği hatırlatılan açıklamada, bu başarının arkasında yüz binlerce sektör çalışanının emeğinin bulunduğu vurgulandı.
Buna rağmen sektörde uzun çalışma saatleri, sigortasız istihdam, ödenmeyen fazla mesailer, dinlenme hakkı ihlalleri ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerindeki eksikliklerin devam ettiği ifade edildi. Kısa süreli sözleşmeler ve geciken ücret ödemelerinin de çalışanlar açısından önemli sorunlar arasında yer aldığı kaydedildi.
Platform, yapım şirketleri, televizyon kanalları ve dijital platformlar arasındaki ticari ilişkilerden kaynaklanan risklerin çalışanlara yüklenmesine karşı çıktı. Ekonomik sorunların çözümünün ücretleri düşürmek ve kazanılmış hakları ortadan kaldırmak olmadığının altı çizildi.

Sinema ve Dizi Emekçileri Platformu'nun 10 maddelik talebi

Sinema ve Dizi Emekçileri Platformu, sektörde daha adil, şeffaf ve sürdürülebilir bir çalışma düzeninin oluşturulması amacıyla 10 maddelik talep listesi açıkladı.

Platformun öne çıkan talepleri şöyle sıralandı:

1. İş güvencesi sağlansın: Yapım şirketleri, televizyon kanalları ve dijital platformlar çalışanların haklarından sorumluluk üstlensin. Yapımların iptal edilmesi veya ertelenmesi durumunda emekçilerin hakları korunsun.
2. Ücret kesintilerine son verilsin: Çalışanların ücretleri zamanında ödensin, tek taraflı ücret indirimlerinin önüne geçilsin.
3. Çalışma koşulları iyileştirilsin: Yasal çalışma sürelerine uyulsun, fazla mesailer ödensin ve dinlenme hakkı güvence altına alınsın.
4.Sigortasız çalıştırma önlensin: Sektörde kayıt dışı istihdamın önüne geçilsin, işçi sağlığı ve güvenliği kuralları eksiksiz uygulansın.
5. Güvencesiz ücretlendirme biçimleri düzenlensin: Bölüm başı ücretlendirme gibi çalışanları belirsizliğe sürükleyen çalışma modellerine karşı önlem alınsın.
6. Reyting sistemi şeffaflaştırılsın: Reyting ve izlenme ölçümleri bağımsız, denetlenebilir ve şeffaf hale getirilsin.
7. Erken final kararlarına objektif kriter getirilsin: Dizi ve yapımların iptal edilmesi ya da erken final yapması nesnel ölçütlere bağlansın.
8. Sezon ve bölüm süreleri yeniden düzenlensin: Yapımların süreleri, çalışanların hakları ve çalışma koşulları dikkate alınarak belirlensin.
9. Sansür ve baskı olmadan üretim yapılsın: Yaratıcı ekiplerin özgürce çalışabileceği bir ortam oluşturulsun.
10. Yapay zekâ ve fikrî mülkiyet hakları korunsun: Oyuncuların görüntü, ses ve performansları ile yaratıcı ekiplerin eserlerinin izinsiz kullanılmasının önüne geçilsin.

Sektörün geleceği için ortak karar masası çağrısı

Sinema ve Dizi Emekçileri Platformu, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve ilgili kamu kurumlarının yanı sıra yapım şirketleri, televizyon kanalları, dijital yayın platformları ve reklam şirketlerine de çağrıda bulundu.
Sektörün bütün meslek gruplarının temsil edildiği, şeffaf ve katılımcı bir diyalog sürecinin başlatılmasını isteyen platform, sektörün geleceğine ilişkin kararlarda yalnızca sermaye sahiplerinin değil, üretimin her aşamasında görev alan emekçilerin de söz sahibi olması gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, taleplerin karşılık bulmaması halinde geriye dönük haklar da dahil olmak üzere yaşanan hak kayıplarına ilişkin hukuki süreçlerin başlatılacağı ve çalışanların üretimden gelen güçlerini kullanacağı bildirildi.

Hangi sendika ve dernekler platformda yer alıyor?

Okan Buruk'tan Galatasaray'da tarihi rekor!
Okan Buruk'tan Galatasaray'da tarihi rekor!
İçeriği Görüntüle

Sinema ve Dizi Emekçileri Platformu'nun kuruluş açıklamasına imza atan kuruluşlar arasında Oyuncular Sendikası, Sine-Sen, Sinema TV Sendikası, Senarist-Bir, Görüntü Yönetmenleri Derneği ve Kısa Film Yönetmenleri Derneği başta olmak üzere çeşitli meslek örgütleri ve dayanışma platformları bulunuyor.
Platform, sektörün bütün emekçilerine dayanışmayı büyütme ve ortak talepler etrafında birleşme çağrısı yaparak sinema ve dizi sektörünün geleceğinin, bu sektörü var eden çalışanların ortak iradesiyle şekillenmesi gerektiğini belirtti.

Muhabir: Haber Merkezi