Talat Dinçer, son yıllarda hızla büyüyen dijital yemek ve alışveriş platformlarının küçük esnaf üzerinde ciddi ekonomik baskı oluşturduğunu belirterek konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
Dinçer, bu kapsamda hem Meclis araştırması açılması talebinde bulundu hem de Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.
“Her 100 liranın yarısı platformlara gidiyor”
Hazırlanan önergede, dijitalleşmenin vatandaşlar açısından kolaylık sağladığı ancak mevcut sistemin küçük esnaf açısından giderek ağırlaşan bir mali yük oluşturduğu ifade edildi.
Başlangıçta yüzde 15 ila yüzde 25 arasında olan komisyon oranlarının; teslimat, reklam, görünürlük ücretleri ve kampanya bedelleriyle birlikte yüzde 40 ila yüzde 50 seviyelerine kadar yükseldiği belirtildi.
Dinçer, bu durumun esnafın kazancını önemli ölçüde azalttığını ve sürdürülebilirliği zorlaştırdığını vurguladı.
“Esnaf komisyon sarmalına sürükleniyor”
Dinçer, Türkiye genelinde lokantacı, bakkal, manav ve küçük üreticilerin dijital platformlarda görünür olabilmek için daha yüksek ücretler ödemek zorunda kaldığını ifade etti.
Platformlarda öne çıkmak isteyen işletmelerin kampanyalara katılmaya zorlandığını belirten Dinçer, bu durumun rekabet koşullarını zorlaştırdığını dile getirdi.
Dijital platformların yalnızca aracılık eden yapılar olmaktan çıkarak piyasayı yönlendiren bir güce dönüştüğünü belirten Dinçer, fiyatların belirlenmesinde de bu yapıların etkili olmaya başladığını söyledi.
“Parası olan öne çıkıyor, küçük işletmeler geride kalıyor”
Dinçer, mevcut sistemde görünürlüğün rekabetten çok ödeme gücüne bağlı hale geldiğini belirterek küçük işletmelerin giderek daha fazla zorlandığını ifade etti.
Küçük esnafın yalnız bırakılmasının, birçok işletmenin kapanma riskiyle karşı karşıya kalmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Komisyonlara üst sınır çağrısı
Dinçer, çözüm önerileri arasında komisyon oranlarına üst sınır getirilmesi, gizli ücretlerin kaldırılması ve zorunlu kampanya uygulamalarına son verilmesi gerektiğini belirtti.
Ayrıca küçük esnafı koruyacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve platform algoritmalarının şeffaf hale getirilmesinin önemine dikkat çekti.
Bakanlığa yöneltilen sorular
Verilen soru önergesinde, yüzde 40 ila yüzde 50’ye ulaşan komisyon oranlarının adil olup olmadığı, bu oranlara neden üst sınır getirilmediği ve esnafı zorlayan gizli ücretlere yönelik hangi adımların atılacağı soruldu.
Dinçer, dijital platform sisteminin herkes için adil koşullar sunan bir yapıya dönüştürülmesi gerektiğini belirterek küçük esnafın korunmasının ertelenemez bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
