Punch, 26 Temmuz 2025’te doğduktan sonra annesi tarafından terk edildiğinde, hayvanat bahçesi yetkilileri ‘yapay bakım’ yöntemine geçti. Yavrunun bağlanabileceği bir “vekil anne” olarak kendisine pelüş bir orangutan oyuncak verildi.
Eski Kyoto Üniversitesi Primat Araştırma Enstitüsü Müdürü ve eski Uluslararası Primatoloji Derneği Başkanı Tetsuro Matsuzawa, Punch’ın Ocak 2026’dan itibaren önce kafesin dışından, sonra kafes telleri arasından ve en sonunda doğrudan sürüye tanıtıldığını hatırlattı. Matsuzawa, Punch’ın doğaya salınamayacağını ve Japon makakları için uygun bir barınağın bulunmadığını ifade etti.
Neden Terk Edildi? Üç Ana Faktör
Matsuzawa, Punch’ın terk edilmesinin ardında birbirini tetikleyen üç faktör bulunduğunu açıkladı:
- Annelik tecrübesizliği – İlk kez anne olan maymunlarda daha sık görülen bir durum.
- Hayvanat bahçesi ortamının yetersizliği – Beton zemin, sınırlı gölge ve yapısal çeşitlilik eksikliği.
- İklim değişikliği ve aşırı yaz sıcakları – Punch’ın doğduğu gün İçikawa’da sıcaklık 33,4 dereceye ulaşmış ve yüksek nem gözlenmişti.
Matsuzawa, “Kapalı alan ortamının yetersizliği, en özverili bakıcıların bile telafi edemeyeceği bir durumdur. Punch’ın annesi bu ortamda kafa karışıklığı ve çaresizlik yaşayabilir,” dedi.
Hayvanat Bahçesi Koşulları Nasıl İyileştirilmeli?
Uzmanlar, Japon makaklarının doğal yaşam alanındaki davranışlarını destekleyecek şekilde hayvanat bahçesi koşullarının geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor:
- 3 boyutlu tırmanma yapıları
- Toprak ve doğal zeminler
- Ağaç ve gölge alanları
- Akan su ve doğal bitki örtüsü
Matsuzawa, “Gerçek bitki örtüsü ile sağlanacak doğal gölge, hem ısıl konfor hem de psikolojik sağlık için kritik öneme sahiptir. Bu değişiklikler sadece İçikawa için değil, tüm hayvanat bahçeleri için gereklidir,” ifadelerini kullandı.
İklim Değişikliği ve Termal Stres
Kyoto Üniversitesi Ekolojik Araştırmalar Merkezi Profesörü Goro Hanya, Japon makaklarının sıcak yaz aylarında enerji harcamasının kışa göre daha fazla olduğunu belirtti. Punch’ın doğduğu gün, İçikawa’daki sıcaklık termonötral bölgenin üzerine çıkarak hem termal hem de psikolojik stres yarattı. Hanya, “Sıcaklık, makakların hareketliliğini ve davranışlarını doğrudan etkiliyor. Bu stres faktörleri birbirini katlayan unsurlar olarak değerlendirilmelidir,” dedi.
