Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Azerbaycan topraklarına yönelik saldırılarını artıran Ermeni güçleri, 25 Şubat 1992 gecesi stratejik öneme sahip Hocalı kentine üç koldan saldırdı. Saldırılarda yüzlerce sivil hayatını kaybetti.
613 Sivil Öldürüldü
Azerbaycan kaynaklarına göre, daha önce yaklaşık 7 bin kişinin yaşadığı Hocalı’da 106’sı kadın, 70’i yaşlı ve 63’ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azerbaycan vatandaşı yaşamını yitirdi. Olaylarda 487 kişi ağır yaralı olarak kurtuldu, 1275 kişi esir alındı. Esir alınanlardan 150’sinden ise bir daha haber alınamadı.
Katliamda 8 ailenin tamamen yok olduğu, 25 çocuğun her iki ebeveynini, 130 çocuğun ise anne ya da babasından birini kaybettiği bildirildi.
Uluslararası Hukuk Vurgusu
Hocalı’da yaşananların; 1949 Cenevre Sözleşmeleri ile Birleşmiş Milletler Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi başta olmak üzere birçok uluslararası sözleşmenin ihlali niteliğinde olduğu ifade ediliyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 22 Nisan 2010 tarihli kararında, Hocalı’da yaşananları savaş suçları veya insanlık aleyhine suçlarla eş değer eylemler olarak değerlendirdi.
Bugüne kadar 18 ülkenin parlamentosu ve ABD’nin 24 eyalet meclisi, Hocalı’da yaşananları kınayan ve soykırım olarak nitelendiren kararlar aldı.
Tanıkların Hafızasında Derin İzler
Katliamdan kurtulan tanıklar, yaşadıkları olayların etkisini yıllar geçmesine rağmen unutamadıklarını belirtiyor. O dönem ailesiyle birlikte esir alınan 69 yaşındaki Elmira Kerimova, yaşadıklarını anlatarak, saldırı sırasında eşi ve kardeşini kaybettiğini söyledi.
Kerimova, 6 aylık hamileyken esir düştüğünü, maruz kaldığı şiddet sonucu bebeğini kaybettiğini ifade etti. Esaret sürecinde ağır işkencelere maruz kaldıklarını belirten Kerimova, serbest bırakılmalarının Azerbaycanlı komutan Allahverdi Bağırov’un girişimleri sonucu gerçekleştiğini aktardı.
Hafızalarda Yerini Koruyor
Hocalı’da yaşananlar, Azerbaycan’da her yıl anma törenleriyle hatırlanıyor. Olay, Karabağ savaşının en trajik sayfalarından biri olarak tarihteki yerini koruyor.
