Gelir İdaresi Başkanlığı, 2025 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilme sürecinde denetimlerini artırdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, beyannamelerin verilmesi için tanınan süre 31 Mart’ta sona erecek.
Beyan sürecinde son günlere girilirken mükelleflerin, gelirlerini eksiksiz ve doğru şekilde bildirmesi gerektiği vurgulanıyor. Özellikle kira gelirleri, ücret kazançları, faiz ve temettü gibi menkul sermaye iratları ile değer artış kazançlarının zamanında beyan edilmesi önem taşıyor.
Yapay Zeka ile Kapsamlı Denetim
GİB tarafından geliştirilen yapay zeka destekli analiz sistemleri sayesinde mükelleflerin gelirleri detaylı şekilde inceleniyor. Bankalar, finans kuruluşları ve kamu-özel sektör verileri tek merkezde toplanarak beyanlarla karşılaştırılıyor. Bu sayede gelir ile beyan edilen tutarlar arasındaki uyumsuzluklar hızlı şekilde tespit ediliyor.
Sistem; para akışları, tahsilatlar ve işlem hacimleri üzerinden analizler yaparak beyan dışı bırakılan kazançların ortaya çıkarılmasını sağlıyor.
Riskli Mükellefler Yakın Takipte
Analizler kapsamında sürekli zarar beyan eden işletmeler, düşük matrahlı beyanname verenler ve sektör ortalamalarından sapma gösteren mükellefler öncelikli olarak inceleniyor. Ayrıca banka ve POS verileri ile beyanlar arasındaki uyumsuzluklar da detaylı şekilde değerlendiriliyor.
Gayrimenkul ve Kira Gelirleri İnceleniyor
Gayrimenkul sektörüne yönelik denetimler de artırıldı. Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi ile taşınmazların konumu, metrekare değerleri, arz-talep dengesi ve sosyoekonomik veriler birlikte analiz ediliyor. Uydu görüntüleri ve tapu kayıtlarıyla desteklenen sistem sayesinde, satış bedelleri ile beyan edilen değerler karşılaştırılıyor.
Kira gelirlerine yönelik denetimlerde ise saha çalışmaları, abonelik verileri ve tüketim bilgileri kullanılarak taşınmazların fiili kullanım durumu belirleniyor. Bu veriler doğrultusunda düşük beyan veya beyan edilmeyen kira gelirleri tespit ediliyor.
Temettü Gelirleri de İzleniyor
Menkul sermaye iratlarına yönelik denetimlerde, Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri kullanılarak hisse senedi işlemleri, temettü ve kar payı gelirleri analiz ediliyor. Elde edilen bulgular, beyan edilen gelirlerle karşılaştırılarak olası uyumsuzluklar belirleniyor.
Şimşek’ten Uyarı: Cezai Yaptırımlara Dikkat
Mehmet Şimşek, eksik veya hiç yapılmayan beyanların ilerleyen süreçte vergi cezaları ve gecikme faizleriyle sonuçlanabileceğini belirtti. Şimşek, mükelleflerin son gün yoğunluğunu beklemeden beyannamelerini gözden geçirmesi gerektiğini ifade etti.
Vergiye gönüllü uyumun artırılmasının öncelikli hedef olduğunu vurgulayan Şimşek, dijitalleşme ve yapay zeka destekli denetimlerle daha şeffaf ve etkin bir vergi sistemi oluşturulmasının amaçlandığını kaydetti.
