Türkiye’de emeklilik sistemiyle ilgili tartışmalar, EYT düzenlemesinin ardından bu kez “kademeli emeklilik” talebi etrafında yoğunlaştı. 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olan yüz binlerce çalışan, prim gün sayılarını doldurmalarına rağmen yaş şartı nedeniyle emeklilik hakkı elde edemiyor. Bu durum, çalışma hayatında uzun yıllarını geçiren vatandaşlar arasında ciddi bir mağduriyet algısı oluşturuyor.
EYT yasasıyla 1999 öncesi sigortalılar için yaş şartı kaldırılırken, bir günle ya da birkaç ayla bu tarihin sonrasında kalan çalışanlar kapsam dışında bırakıldı. Aynı prim gününü ve çalışma süresini tamamlayan kişiler arasında oluşan bu fark, “adaletsizlik” eleştirilerini de beraberinde getirdi.
Prim Tamam, Yaş Engel
8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan birçok çalışan, 7 bin gün ve üzeri prim şartını yerine getirmiş durumda. Ancak kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 ve üzeri yaş koşulu nedeniyle emeklilik hakkı yıllarca erteleniyor. Özellikle ağır işlerde çalışan ve sağlık sorunları yaşayan vatandaşlar, çalışmaya devam etmekte zorlandıklarını dile getiriyor.
Kademeli Emeklilik Nedir?
Kademeli emeklilik; sigorta başlangıç tarihine göre yaş şartının kademeli olarak düşürülmesini öngören bir model olarak öne çıkıyor. Bu sistemle, 1999 sonrası sigortalılar için yaş şartının bir anda değil, belirli aralıklarla azaltılması hedefleniyor. Böylece EYT sonrası oluşan keskin ayrımın yumuşatılması amaçlanıyor.
Kimler Yararlanamadı, Kaç Kişi Etkilendi
EYT düzenlemesinden yaklaşık 2 milyon civarında sigortalı, sadece 8 Eylül 1999 sonrası işe girişleri nedeniyle yararlanamadı. Bu grubun önemli bir bölümünü, prim gün sayısını tamamlamış ancak yaş şartını bekleyen çalışanlar oluşturuyor. Sosyal güvenlik uzmanları, bu sayının her geçen yıl daha da arttığına dikkat çekiyor.
