Günümüzde gençler, sadece ders çalışmakla değil, adeta sınav makinesine dönüştürülmüş bir sistemin yükü altında büyüyor. Okullar, dershaneler, deneme sınavları ve bitmek bilmeyen tekrarlar, öğrenciyi sürekli ölçme ve kıyaslama mekanizmasının içine hapsediyor. Velilerin “Başarmalısın” uyarısı çoğu zaman iyi niyetle söyleniyor; fakat öğrencinin dünyasında bu söz, bir tehdit gibi yankılanıyor.
Sorun yalnızca bireysel çaba ile aşılabilecek bir mesele değil. Eğitim politikaları, sınav odaklı başarıyı her şeyin önüne koyarken, gençlerin duygusal ve zihinsel sağlığı ihmal ediliyor. Tek bir sınav sonucu, bir öğrencinin zekâsını ve geleceğini belirleyen ölçüt hâline getiriliyor. Oysa herkesin öğrenme hızı, algılama biçimi ve dayanma gücü farklıdır.
Okul saatleri, dershane programları, evde tekrarlar… Zihin dinlenemiyor, dikkat sürekli sınanıyor. Öğrenci, bir yandan akademik olarak başarılı olmak, bir yandan duygusal olarak güçlü kalmak, bir yandan da geleceğe dair net kararlar vermek zorunda bırakılıyor. Bu yaşlar, insanın en çok anlaşılmaya ihtiyaç duyduğu dönemlerken, sistem ve toplum beklentileri adeta onları makine gibi işlemeye zorluyor.
Bireysel müdahaleler:
—“Daha çok çalışmalısın”, “Bu yeterli değil”—
iyi niyetle yapılmış olsa da, çoğu zaman öğrencinin ruhunda derin izler bırakıyor. Eğitim sistemi, gençleri sadece sınav sonucu ve başarı istatistikleri üzerinden değerlendirirken, toplum da kendi kaygılarını aktararak yükü artırıyor. Bu tablo, yalnızca aile ya da öğretmenlerin hatası değil; sınav odaklı politikaların ve toplumsal beklentilerin gençlerin omuzlarına doğrudan yansımasının bir sonucudur.
Belki de artık sormamız gereken soru şudur: Bu sistemde gençlere gerçekten destek oluyor muyuz, yoksa onları sadece istatistiklerin, politik kaygıların ve toplumsal beklentilerin bir parçası hâline mi getiriyoruz?
Başarı baskıyla değil, güvenle; korkuyla değil, doğru politikalar ve destekle inşa edilir.
Ve en önemlisi, bazen bir öğrencinin en çok ihtiyacı olan şey daha fazla soru değil, biraz anlayıştır.
Bunca beklenti arasında, öğrenci ne yapsın?