Son dönemde özellikle çocukların karıştığı suçlara ilişkin verilerin artması, cezai ehliyet yaşının düşürülmesi yönündeki önerileri yeniden gündeme taşıdı. İddiaya göre, yapılması planlanan düzenleme ile 10 yaşını dolduran çocukların işledikleri fiillerde daha doğrudan sorumluluk almaları sağlanacak.
Bu yaklaşımı savunanlar, erken yaşta suça sürüklenen çocukların mevcut sistemde yeterince caydırıcı yaptırımlarla karşılaşmadığını ve bu durumun suç oranlarını artırabileceğini öne sürüyor.
Hukukçular ve uzmanlar uyarıyor
Öte yandan birçok hukukçu ve çocuk gelişimi uzmanı, cezai ehliyet yaşının düşürülmesinin ciddi riskler barındırdığı görüşünde. Uzmanlara göre, çocukların bilişsel ve psikolojik gelişimi göz önüne alındığında, daha düşük yaşta cezai sorumluluk yüklenmesi telafisi zor sonuçlara yol açabilir.
Çocuk hakları savunucuları ise bu tür bir adımın, çocukları koruma ilkesine zarar verebileceğini ve rehabilitasyon yerine cezalandırmayı öne çıkarabileceğini vurguluyor.
Mevcut sistem ne diyor?
Türkiye’de yürürlükte olan düzenlemeye göre:
- 12 yaşın altındaki çocukların cezai sorumluluğu bulunmuyor
- 12-15 yaş arası çocuklarda ise “algılama ve yönlendirme yeteneği” esas alınıyor
- 15-18 yaş grubunda ise indirimli ceza uygulanıyor
Bu sistem, çocukların gelişim düzeyine göre kademeli sorumluluk esasına dayanıyor.
Toplum ikiye bölündü
Sosyal medyada ve kamuoyunda hızla yayılan iddialar, “güvenlik mi, çocuk hakları mı?” tartışmasını da beraberinde getirdi. Bir kesim daha sert önlemler talep ederken, diğer kesim çocukların korunması gerektiğini savunuyor.
Resmi açıklama bekleniyor
Cezai ehliyet yaşının düşürülmesine ilişkin henüz resmi bir yasa teklifi veya hükümet açıklaması bulunmuyor. Ancak kulislerde konuşulan bu iddia, önümüzdeki günlerde daha da hararetli tartışmaların yaşanacağının sinyalini veriyor.