“Ekonomi kırılgan, risk büyüyor”
CHP Ekonomi Eşgüdüm Konseyi, bölgedeki savaş ve jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisini ciddi şekilde etkilediğini vurguladı. Açıklamada, mevcut ekonomik yapının dış şoklara açık olduğu ve bu kırılganlığın yalnızca küresel gelişmelerle açıklanamayacağı ifade edildi.
Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmanın sanayi ve tarımı doğrudan etkilediği, tedarik zincirlerinde yaşanan bozulmaların ise uzun vadeli riskler doğurduğu belirtildi.
Acil paket: Vatandaşın cebine doğrudan dokunan öneriler
Konseyin açıkladığı kısa vadeli önlemler dikkat çekti. Buna göre:
- Akaryakıtta KDV’nin yüzde 1’e düşürülmesi
- Benzin ve motorinde ÖTV üzerindeki KDV’nin kaldırılması
- Eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınması
- Çiftçiye faizsiz kredi, gübre ve mazot desteği verilmesi
- Çiftçi borçlarının faizlerinin silinmesi ve yeniden yapılandırılması
- Asgari ücretin üç ayda bir artırılması, memur ve emekliye ek zam yapılması
Sosyal destek ve esnafa nefes paketi
Paketin önemli başlıklarından biri de dar gelirli ve esnaf için önerilen destekler oldu.
Hane gelirine göre kademeli nakit destek verilmesi, küçük esnafa elektrik ve doğalgaz desteği sağlanması, ulaşım sektöründeki esnaf için ise akaryakıt desteği verilmesi önerildi.
Ayrıca savaşın etkilediği bölgelerde faaliyet gösteren işletmeler için kredi desteklerinin artırılması ve KOBİ’lere finansman imkanlarının genişletilmesi gerektiği vurgulandı.
İhracat ve turizm için özel adımlar
CHP’nin paketinde ihracat ve turizm de ayrı başlık olarak yer aldı.
İhracatçı firmalara Eximbank desteklerinin artırılması, sınır illerinde faaliyet gösteren esnaf için vergi indirimi ve SGK teşvikleri sağlanması önerildi. Turizmde ise Türkiye’nin “güvenli destinasyon” imajının güçlendirilmesi için tanıtım faaliyetlerinin artırılması gerektiği ifade edildi.
Uzun vadede hedef: Dirençli ekonomi
Paketin orta ve uzun vadeli bölümünde ise yapısal dönüşüm öne çıktı.
Enerji arz güvenliği için alternatif tedarik hatlarının güçlendirilmesi, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, tarımda planlı üretim modeline geçilmesi ve çiftçiye kalıcı gelir güvencesi sağlanması önerildi.
KOBİ’ler için dijital ve yeşil dönüşüm programlarının hayata geçirilmesi, Türkiye’nin üretim ve lojistik merkezi haline getirilmesi de hedefler arasında yer aldı.
“Yeni bütçe anlayışı şart”
Açıklamanın sonunda kamu kaynaklarının kullanımına da dikkat çekildi. Şeffaflık, verimlilik ve kamu yararı esaslı yeni bir bütçe anlayışına ihtiyaç olduğu belirtilerek, kaynakların toplumsal önceliklere göre kullanılması gerektiği vurgulandı.
Konsey, bu adımların atılması halinde Türkiye ekonomisinin olası krizlere karşı daha dayanıklı hale gelebileceğini savundu.