Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Milli Enerji 2040 programı kapsamında Türkiye'nin enerji alanındaki uzun vadeli hedeflerini açıkladı. Türkiye'nin 2040 yılında 175 bin megavat rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücüne ulaşmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, bu alandaki yatırım tutarının yaklaşık 100 milyar dolar olacağını bildirdi. Program kapsamında enerji altyapısından elektrikli araçlara, yenilenebilir kaynaklardan enerji verimliliğine kadar birçok alanda toplam 190 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor.
Bakan Bayraktar: Türkiye ekonomisini elektrikleştireceğiz
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde düzenlenen Milli Enerji 2040 lansmanında konuştu. Bakanlık tarafından küresel gelişmeler ve Türkiye'nin uzun vadeli hedefleri doğrultusunda hazırlanan yeni enerji mimarisinin tanıtıldığı programda, enerjide dışa bağımlılığın azaltılması ve enerji bağımsızlığının sağlanması hedefleri paylaşıldı.
Enerji dönüşümünün merkezinde elektrifikasyonun yer alacağını vurgulayan Bayraktar, “2040'ta, Türkiye Yüzyılı'nda enerjide bağımsız bir Türkiye hedefiyle yola çıkıyoruz. Tek kelimeyle bu programın özünü söyleyecek olursak; artık Türkiye ekonomisini elektrikleştirecek. Enerji bağımsızlığına giderken biz Türkiye ekonomisinin her alanında daha çok elektriğin olduğu bir dünyaya doğru gideceğiz” dedi.
Türkiye'nin enerji ithalatı faturası 65-70 milyar dolar seviyesinde
Türkiye'nin enerji ithalatı nedeniyle yüksek bir maliyetle karşı karşıya olduğunu belirten Bayraktar, 2022 yılında enerji ithalat faturasının 96,5 milyar dolara ulaştığını söyledi. Son 4-5 yıllık dönemde yıllık ortalamanın 65-70 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini aktaran Bayraktar, bu tablonun cari açık üzerinde önemli bir etkisi bulunduğuna dikkati çekti.
2022-2025 döneminde Türkiye'nin yaklaşık 33 milyar dolarlık cari açığı bulunduğunu belirten Bayraktar, enerjide yüzde 67-68 seviyesindeki dışa bağımlılığın yüzde 48-50'nin altına indirilmesi durumunda cari açığın sıfırlanabileceğini ifade etti. Türkiye'nin 2030 yılına kadar enerji alanındaki dışa bağımlılığını yüzde 50'nin altına düşürmeyi, 2040 yılında ise enerjide bağımsız bir ülke olmayı hedeflediğini kaydetti.
Bayraktar, son 24 yılda enerji ve maden ithalatına yaklaşık 1,1 trilyon dolar ödendiğini de bildirdi.
2040'ta enerji talebi 680 teravatsaat olacak
Mevcut politikalarla devam edilmesi halinde Türkiye'nin 2040 yılında 230 milyon ton eşdeğer petrol enerji talebine ulaşacağını belirten Bayraktar, elektrik talebinin ise 551 teravatsaat olarak öngörüldüğünü söyledi.
Yeni enerji programıyla petrol, doğal gaz ve kömür talebinin azaltılacağını ifade eden Bayraktar, elektrik talebinin 551 teravatsaatten 680 teravatsaate çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Elektrikli araçlar, veri merkezleri, yeşil hidrojen üretimi ve ısı pompalarının elektrik talebindeki artışın önemli kaynakları olacağını belirten Bayraktar, 2040 yılına kadar elektrikli araçların 90 teravatsaat, veri merkezlerinin 55 teravatsaat, yeşil hidrojen üretiminin ise 20 teravatsaat ilave elektrik talebi oluşturmasının öngörüldüğünü kaydetti.
Türkiye ekonomisinde elektrikleşme oranı yüzde 36'ya çıkacak
Bayraktar, 2040 yılına kadar ulaştırma, sanayi ve konutlarda elektrik kullanımının artırılacağını belirtti. Buna göre ulaştırmada yüzde 1'in altında olan elektrikleşme oranının yüzde 24'e, sanayide yüzde 28'den yüzde 33'e, konutlarda ise yüzde 22'den yüzde 30'a çıkarılması hedefleniyor.
Bu dönüşümle Türkiye ekonomisinin genelinde elektrikleşme oranının yüzde 36'ya ulaşmasının planlandığını aktaran Bayraktar, 2035 yılı için de yüzde 35'lik elektrikleşme hedefinin COP31 kapsamında dünya kamuoyuna sunulacağını söyledi.
Enerji verimliliği için yıllık 15 milyar dolar yatırım
Türkiye'nin daha az enerji kullanarak daha fazla üretim yapmasını hedeflediklerini belirten Bayraktar, 2025-2040 döneminde enerji yoğunluğunun yüzde 40 azaltılmasının planlandığını açıkladı.
Elektrikleşme ve enerji verimliliği için yıllık 15 milyar dolarlık yatırıma ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Bayraktar, bu çalışmalarla toplamda yaklaşık 240 milyar dolarlık tasarruf sağlanmasının öngörüldüğünü bildirdi.
2025 yılında 123 bin megavat olan kurulu gücün 2040'ta 281 bin megavata çıkarılmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içindeki payının da yüzde 63'ten yüzde 77'ye yükseltilmesinin planlandığını kaydetti. Bu hedefler için yaklaşık 190 milyar dolarlık yatırım öngörüldüğünü söyledi.
Rüzgar ve güneş enerjisinde 175 bin megavat hedefi
Türkiye'nin 2040 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisindeki kurulu gücünü 175 bin megavata çıkarmayı hedeflediğini açıklayan Bayraktar, bu alandaki yatırım tutarının yaklaşık 100 milyar dolar olacağını belirtti.
Deniz üstü rüzgar enerjisi projelerinin de bu hedefe dahil olduğunu aktaran Bayraktar, 2040'a kadar 6 bin megavatlık deniz üstü rüzgar kapasitesi oluşturulmasının planlandığını söyledi. İlk YEKA deniz üstü rüzgar yarışmasının gelecek yıl nisan ayında yapılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Elektrik altyapısına 36 milyar dolarlık yatırım yapılacak
Elektrik üretimindeki artışın güçlü bir iletim ve dağıtım altyapısıyla desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, iletim hatları için 36 milyar dolarlık yatırım planlandığını açıkladı.
Yüksek gerilim hatlarının uzunluğunun 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye çıkarılmasının, trafo kapasitesinin ise 200 bin megavattan 316 bin megavata yükseltilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Türkiye'nin elektrik dağıtım şebekesinin 1 milyon kilometreden 1,6 milyon kilometreye ulaştığını aktaran Bayraktar, ülkeler arası elektrik bağlantı kapasitesinin de 5,4 gigavattan 15 gigavata çıkarılmasının planlandığını ifade etti.
2040'ta 20 milyonluk elektrikli ve hibrit araç filosu hedefleniyor
Ulaştırma sektöründeki dönüşümün enerji bağımsızlığı açısından önemli olduğunu belirten Bayraktar, Türkiye'nin 2040 yılında elektrikli ve hibrit araçlardan oluşan 20 milyonluk bir filoya sahip olmasının hedeflendiğini açıkladı.
Türkiye'de 2040 yılında toplam araç stokunun 41 milyona ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Bayraktar, bu araçların yaklaşık yarısının elektrikli veya hibrit olacağını söyledi.
Söz konusu filonun ihtiyacını karşılamak için en az 1,5 milyon şarj ünitesine ihtiyaç duyulacağını kaydeden Bayraktar, bunların yaklaşık 1 milyonunun ev ve iş yerlerinde, 500 bine yakınının ise ticari şarj istasyonlarında kurulmasının planlandığını bildirdi.
