Wojtek İkinci Dünya Savaşı’nda Polonya ordusu için savaşmış bir boz ayıydı. İlk zamanlarında erzak işleri ve mühimmat taşımacılığı yaparken zamanla onbaşılığa kadar yükselerek orduda önemli hizmetlerde bulundu.
Polonya askerleri tarafından bulunması ve ilk zamanları
1942 baharında, yeni kurulan Anders'in Ordusu, binlerce Polonyalı sivilin eşliğinde İran'a gitmek üzere Sovyetler Birliği'nden ayrıldı. 1939'da Doğu Polonya'nın Sovyet istilasının ardından Sovyetler Birliği’ne sürgün edildi.
8 Nisan 1942 İran’ın Hamedan kentindeki bir demir yolu yolu istasyonunda Polonyolı askerler annesi avcılar tarafından vurulmuş yavru bir ayı bulan bir çocuğa rastladı. Sivil mültecilerden biri olan General Bolesław Wieniawa-Długoszowski'nin büyük yeğeni olan on sekiz yaşındaki Irena (Inka) Bokiewicz yavru ayıyı çok sevdi. Teğmen Anatol Tarnowiecki'ye, ilk üç ayını Tahran yakınlarında bulunan bir Polonya mülteci kampında Irena'nın gözetiminde geçirdiği genç ayıyı almaya yönlendirdi. Ağustos ayında, ayı daha sonra 22. Topçu ikmal bölüğü olacak olan 2. Nakil bölüğü'ne bağışlandı ve askerler tarafından ayıya Wojtek ismi verildi.
Wojtek adı, Polonya'da hala yaygın olarak kullanılan eski bir Slav adı olan Wojciech'in (Mutlu Savaşçı) takma adıdır. Wojtek başlangıçta yutma problemleri yaşadı, kendisine eski bir votka şişesinden yoğunlaştırılmış süt verildi. Daha sonra meyve, marmelat, bal ve şurup verildi ve çoğu zaman en sevdiği içki olan bira ile ödüllendirildi.
Daha sonra, sabahları kahve içmenin yanı sıra sigara içmekten de hoşlanırdı. Ayrıca, geceleri üşüdüğünde, diğer askerler ile beraber yatardı. Askerlerle güreşmekten zevk alırdı ve karşılandığında ona selam vermesi öğretildi. Hem askerler hem de siviller tarafından ilgi odağı haline geldi ve kısa sürede yakınlardaki tüm birimlerin maskotu oldu. 22. bölük ile birlikte Irak’a ardından Suriye, Filistin ve Mısır’a gitti. Wojtek diğer askerleri taklit ederek, bira ve sigara içer, hatta arka ayakları üzerinde yanlarında yürürdü.
Wojtek'in kendisine bakması için kendi bakıcısı bile vardı. Yavru ayı, muharebe sırasında büyüdü, Woltek’in, Cassino Savaşı sırasında 200 kilo olduğu belirtilir. Wojtek, II. Kolordu'nun büyük bir bölüğü 22. Topçu İkmal bölüğü ile birlikte İtalya'ya kadar eşlik etti. 1944'te İtalya’daki Monte Cassino Savaşı sırasında, mühimmat sandıklarının taşınmasına yardımcı oldu ve Müttefik generalleri ve devlet adamlarını ziyaret ederek ünlü oldu.
Savaş Sonrası Yaşamı
1945'te İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden sonra, Wojtek 22. tümenin geri kalanı ile İskoçya'nın Berwickshire kentine taşındı. İskoçya’da Hutton köyü yakınlarındaki Sunwick Çiftliği'nde Winfield Havaalanı'nda konuşlanmışlardı. Wojtek kısa süre sonra orada yaşayan yerel siviller ve basın mensupları arasında popüler hale geldi ve Polonyaİskoç Derneği onu derneğe fahri üye yaptı.
15 Kasım 1947'de ordudan terhis olan Wojtek, hayatının geri kalanını geçireceği Edinburgh Hayvanat Bahçesi'ne verildi ve burada gazeteci ve eski Polonyalı askerler tarafından sık sık ziyaret edildi.
Medyanın ilgisi de Wojtek'in popülaritesine önemli katkıda bulundu. Ayı Wojtek BBC televizyonunun çocuklar için yayın yapan Blue Peter isimli programına sık sık konuk oldu. Eski asker olan ayı Wojtek 1963 yılında 21 yaşındayken hayata veda etti. Öldüğü zaman 220 kilonun üzerinde ve boyu da 1.80 civarında olan Wojtek geride yalnızca hatıralar bıraktı.