Çocukluk döneminde ortaya çıkan benlerin büyük bölümü doğal gelişim sürecinin bir parçası olarak kabul ediliyor. Benler, cilde rengini veren melanosit hücrelerinin kümelenmesiyle oluşuyor. Bir kişinin yaşamı boyunca sahip olacağı ben sayısında genetik faktörler belirleyici olurken, güneş ışığı gibi çevresel etkenler de benlerin sayısını ve boyutunu artırabiliyor.
Özellikle çocukluk döneminde yoğun güneş maruziyeti ve güneş yanıkları, ben gelişimini tetikleyebiliyor.
Ben Türleri Nelerdir?
Uzmanlara göre benler iki ana gruba ayrılıyor:
-
Doğumsal benler: Doğumda ya da ilk iki yaşta ortaya çıkıyor. Genellikle daha büyük ve koyu renkli oluyor. Geniş alanları kaplayan türleri “dev doğumsal ben” olarak adlandırılıyor.
-
Edinsel benler: Çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkıyor. Bu benlerde kanserleşme riski neredeyse yok denecek kadar az.
Çocuk büyüdükçe cilt de büyüdüğü için benlerin de boyut olarak artması normal kabul ediliyor. Ergenlik dönemindeki hormonal değişimler nedeniyle renk ve boyut farklılıkları görülebiliyor.
Hangi Benler Riskli?
Dermatoloji Uzmanı Umut Mert Yıldırım, ailelerin dikkat etmesi gereken durumları şöyle sıraladı:
-
Benin kısa sürede hızlı büyümesi
-
Belirgin renk değişikliği
-
Kanama, yara veya kaşıntı oluşması
-
Çocuğun diğer benlerinden belirgin şekilde farklı görünen “çirkin ördek yavrusu” benler
Ayrıca dev doğumsal benler ve “spitz nevüs” olarak adlandırılan özel ben türlerinde kansere dönüşme riski bulunabiliyor. Bu tür benlerin düzenli takip edilmesi gerekiyor.
Tanı ve Erken Teşhisin Önemi
Şüpheli benler dermoskopi yöntemiyle inceleniyor. Gerekli görülen durumlarda biyopsi yapılarak ben patolojik değerlendirmeye gönderiliyor. Uzmanlar, erken teşhis sayesinde olası risklerin önüne geçilebildiğini vurguluyor.
Ailelere Güneş Uyarısı
Çocukların özellikle yaz aylarında şapkasız ve güneş koruyucusuz dışarı çıkarılmaması gerektiği belirtiliyor. Güneş yanıklarından kaçınılması ve şüpheli bir değişiklik fark edildiğinde vakit kaybetmeden dermatoloji uzmanına başvurulması öneriliyor.