Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu, kamuoyunda "12'nci Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni görüşmek üzere toplandı.
AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında gerçekleştirilen toplantının açılışında konuşan Yüksel, hukukun toplumun değişen ihtiyaçlarına, ekonomik dinamiklere ve dijitalleşmeye uyum sağlaması gerektiğini belirtti.
Yüksel, teklifin, 2025 yılında yayımlanan 4'üncü Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda hazırlandığını ifade ederek, "Teklifle vatandaşlarımızın adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama faaliyetlerinin daha hızlı ve etkin yürütülmesi amaçlanmaktadır" dedi.
30 Maddelik Teklifte 12 Kanunda Değişiklik
Teklifin ilk imza sahibi AK Parti İstanbul Milletvekili Nurettin Alan ise düzenlemeyle ilgili milletvekillerine bilgi verdi. Alan, 30 maddeden oluşan teklif kapsamında 12 farklı kanunda değişiklik yapılacağını belirterek, temel hedefin adalet hizmetlerinin hızlandırılması ve bürokrasinin azaltılması olduğunu söyledi.
Alan, destekten yoksun kalma tazminatı davalarında faiz başlangıç tarihleri ile yapılan ödemelerin mahsup edilmesine ilişkin yeni düzenlemeler getirileceğini ifade etti. Ayrıca, kamu kurumları aleyhine hükmedilen para alacaklarında icra takibinden önce ilgili idareye başvuru zorunluluğu getirileceğini kaydetti.
Miras Kalan Taşınmazların Satışına Yeni Düzenleme
Teklifte miras yoluyla intikal eden taşınmazlara ilişkin önemli bir değişiklik de yer alıyor. Buna göre, yalnızca mirasçıların hissedar olduğu taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi amacıyla yapılacak ilk satış sadece mirasçılar arasında gerçekleştirilecek.
İlk açık artırmada alıcı çıkmaması halinde ise ikinci satış genel hükümlere göre herkese açık yapılacak. Düzenleme ile mirasçıların haklarının korunması ve uygulamada yaşanan suiistimallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Gereksiz Bilirkişi İncelemeleri Azaltılacak
Kanun teklifinde, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişi görevlendiren hakim ve savcıların, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından disiplin incelemesine tabi tutulabilmesine yönelik düzenleme de yer alıyor.
Bu adımla gereksiz bilirkişi incelemelerinin önüne geçilerek yargılamaların daha kısa sürede tamamlanması hedefleniyor.
Ayrıca vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışlarının UYAP e-Satış sistemi üzerinden yapılması da öngörülüyor.
İki Duruşma Arasındaki Süre En Fazla 3 Ay Olacak
Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de hukuk mahkemelerindeki duruşma süreleri oldu. Buna göre, iki duruşma arasındaki süre kural olarak en fazla 3 ay olacak.
Hakimler ancak zorunlu durumlarda bu süreyi aşabilecek ve erteleme gerekçelerini somut nedenlerle tutanağa geçirmek zorunda olacak.
Düzenlemeyle yargılamaların daha hızlı sonuçlandırılması ve hakimlerin dosyalara daha etkin şekilde hakim olması amaçlanıyor.
Yargıtay'ın Görev ve Yetki Nedeniyle Bozma Yetkisi Sınırlandırılıyor
Kanun teklifine göre, Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi kararlarını yalnızca görev veya yetki yönünden bozmasının önüne geçilecek. Böylece davaların yeniden başa dönmesinin engellenmesi ve yargılama sürelerinin kısaltılması hedefleniyor.
AYM Kararları Doğrultusunda Yeni Düzenlemeler
Teklifte ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda çeşitli düzenlemelere de yer veriliyor. Bu kapsamda, adli tıp kurullarının başkan ve üyelerinin atanma usulleri yeniden düzenlenirken, kanuni faiz oranının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın reeskont faiz oranının yüzde 80'i üzerinden hesaplanması öngörülüyor.
TBMM Adalet Komisyonu'ndaki görüşmeler milletvekillerinin değerlendirmeleriyle sürüyor.