Konya Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Gülin Gençoğlu Korkmaz’ın baş araştırmacı olduğu uluslararası ve TÜBİTAK destekli çalışma, Tuz Gölü fayına ilişkin önemli bulguları ortaya koydu. Araştırmaya göre fayın yılda yaklaşık 1,3 milimetre dikey hareket ettiği ve bu hareketin İç Anadolu Bölgesi’nin doğu-batı yönünde genişlemesine neden olduğu belirlendi.
Tuz Gölü Fayı “normal fay” olarak tanımlandı
Çalışmada ilk kez uygulanan “zircon double dating” yöntemiyle fayın yapısı netleştirildi. Dr. Korkmaz, literatürde fayın türü ve hareket hızına ilişkin farklı görüşler bulunduğunu belirterek, bu araştırmayla önemli bir belirsizliğin giderildiğini ifade etti.
Korkmaz, “İlk defa ‘zircon double dating’ tekniğini uygulayarak bu fayın aslında normal bir fay olduğunu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetre düşey hareket ettiğini kanıtladık. Bu da bölgenin doğu-batı yönünde genişlediğini gösteriyor” dedi.
Hasandağı detayı: Deprem riski artabilir
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer yönü ise fayın Hasandağı Volkanı’na yakınlığı oldu. Korkmaz, aktif volkan ve fayların bir arada bulunduğu bölgelerde riskin artabileceğine dikkat çekti:
“Dünyadaki örneklerde görüyoruz ki aktif bir volkan ile aktif bir fay birbirini tetikleyebiliyor. Bu durum, daha büyük depremlere ve daha yüksek risklere yol açabilir. Bu nedenle bu bölgenin detaylı incelenmesi gerekiyordu.”
Yeni yöntem diğer faylara da uygulanabilir
Araştırmada kullanılan “zirkon çift yaşlandırma” yöntemi, yüksek hassasiyetiyle öne çıkıyor. Hem uranyum-kurşun hem de uranyum-toryum helyum tekniklerinin birlikte kullanıldığı bu yöntem sayesinde fayların oluşum ve hareket süreçleri daha net ortaya konulabiliyor.
Dr. Korkmaz, yöntemin yalnızca Tuz Gölü ile sınırlı kalmayacağını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu teknik, Kuzey Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı gibi aktif fay hatlarında da uygulanabilir. Yüksek doğruluk oranına sahip olması nedeniyle gelecekte çok daha yaygın kullanılacağını düşünüyoruz.”
Bilimsel çalışma neyi gösteriyor?
Yapılan araştırma, İç Anadolu’nun sanılandan daha aktif bir tektonik yapıya sahip olduğunu ortaya koyarken, bölgedeki deprem risklerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.