Ankara

Ticaret Bakanlığı'ndan reklamlara sıkı denetim: Yapay zekâ, influencer ve hedefli reklamlara yeni kurallar

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha güçlü korunmasını hedefleyen kapsamlı bir düzenlemeye imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle hedefli reklamcılık, yapay zekâ destekli reklamlar, sosyal medya etkileyicileri, indirim kampanyaları ve tüketici değerlendirmelerine yönelik yeni yükümlülükler getirildi.

Ticaret Bakanlığı, dijital platformlarda artan reklam faaliyetleri karşısında tüketicilerin korunmasını güçlendirmek amacıyla Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yaptı. Yeni düzenleme, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanırken, birçok hükmün 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği bildirildi.

Yönetmelikle birlikte hedefli reklamcılıktan yapay zekâ ile hazırlanan içeriklere, sosyal medya fenomenlerinin reklam paylaşımlarından indirim kampanyalarına kadar geniş bir alanda yeni kurallar uygulanacak.

Hedefli reklamlarda şeffaflık zorunlu olacak

Yeni düzenlemeye göre, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek hazırlanan hedefli reklamlarda daha şeffaf bir sistem benimsenecek. Reklam verenler, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini açık ve kolay erişilebilir şekilde tüketicilere sunmak zorunda olacak.

Öte yandan, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yapılarak hedefli reklam gösterilmesi tamamen yasaklandı.

Influencer paylaşımlarında reklam ibaresi zorunlu

Sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) ücret, ücretsiz ürün, indirim ya da etkinlik daveti gibi herhangi bir menfaat karşılığında yaptığı tanıtımlarda reklam niteliğinin açıkça belirtilmesi gerekecek. Bu kapsamda paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ifadelerinin görünür şekilde yer alması zorunlu hale getirildi.

İndirim kampanyalarına yeni fiyat kriteri

İndirimli satış reklamlarında tüketiciyi yanıltıcı uygulamaların önüne geçmek amacıyla fiyat gösterimine ilişkin yeni esaslar belirlendi.

Buna göre, indirimden önceki fiyat olarak yalnızca kampanya başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat kullanılabilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan önce uygulanan son fiyat esas alınacak.

Yasa dışı bahis reklamlarının kapsamı genişledi

Yönetmelikle birlikte falcı, medyum ve astrolog gibi kişilerin sunduğu hizmetlere yönelik reklam yasağı korunurken, yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına ilişkin yasak da genişletildi. Düzenleme kapsamında artık yasa dışı şans oyunlarına yönelik reklamlar da yasak kapsamına alındı.

Tüketici şikayetlerine cevap süresi kısaldı

Tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasından önce satıcı veya hizmet sağlayıcıya tanınan savunma süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Belirlenen süre içinde açıklama yapılmaması halinde tüketici değerlendirmeleri doğrudan yayımlanabilecek.

Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlara yeni kurallar

Yapay zekâ teknolojisi kullanılarak oluşturulan ve gerçek insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda, bu durumun tüketicilere açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi zorunlu olacak.

Ayrıca gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının, bir ürünü kullanmış veya tavsiye ediyormuş izlenimi veren reklamlarda kullanılmasına izin verilmeyecek.

Çevre dostu ifadeleri belgeyle desteklenecek

Çevresel beyan içeren reklamlarda "çevre dostu" gibi genel ifadeler, somut açıklama yapılmadan kullanılamayacak. Reklamlarda yer verilen çevresel iddiaların ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasını kapsadığı açıkça belirtilecek.

Bunun yanında çevresel sertifika ve onayların, yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle ispat edilmesi zorunlu hale getirildi.

Takviye edici gıda reklamlarına sınırlama

Takviye edici gıdaların, normal beslenmenin yerine geçebileceği algısını oluşturacak reklamların yapılması yasaklandı. Bununla birlikte, sağlık beyanı kapsamına girmeyen konularda bu ürünlerin karşılaştırmalı reklamına belirli şartlarla izin verilecek.

Ayrıca tüketicilerin bilgi eksikliğinin istismar edilmesini önlemek amacıyla akademik unvanların yanıltıcı veya aldatıcı şekilde kullanılmasının da önüne geçilecek.

Tüketici yorumlarında doğrulama şartı

Yeni düzenleme kapsamında, satın alma sürecinin doğrulanamadığı platformlardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak.

Ayrıca ürün, teslimat, satıcı veya hizmet kalitesi gibi farklı kategorilerde sunulan değerlendirmelerin tamamının tüketicilerin kolayca görebileceği şekilde birlikte yayımlanması zorunlu olacak.

Ticaret Bakanlığı, yeni düzenlemelerle dijital reklamcılık alanında şeffaflığın artırılmasının ve tüketicilerin yanıltıcı ticari uygulamalara karşı daha etkin korunmasının amaçlandığını bildirdi.