30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü öncesinde gıda atıkları ve geri dönüşüm çalışmaları yeniden gündeme gelirken, kahve posalarının değerlendirilmesine yönelik yenilikçi projeler dikkat çekiyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 9 milyon ton kahve çekirdeği üretilirken, bu süreçte ortaya çıkan posanın yüzde 98’inin atık haline geldiği belirtiliyor.
Bu alanda faaliyet gösteren Wastespresso, kahve posalarını toplayarak biyomalzemelere ve döngüsel ürünlere dönüştürüyor. Girişimin kurucusu gıda mühendisi Ulaş Kayır, kahve atıklarının büyük bölümünün değerlendirilemeden çöpe gittiğine dikkat çekti.
“Atık değil, çevresel risk”
Kayır, kahve posalarının yalnızca israf olmadığını vurgulayarak, “Çöplüklere giden kahve posaları metan gazı oluşturarak iklim krizini derinleştiren bir unsura dönüşüyor” dedi.
Son yıllarda artan kahve tüketimiyle birlikte posaların daha erişilebilir bir kaynak haline geldiğini ifade eden Kayır, bu durumu fırsata çevirerek sürdürülebilir üretim modelini hayata geçirdiklerini belirtti.
Plastik yerine biyomalzeme
Kafeler ve kahve zincirlerinden topladıkları posaları işleyerek plastik yerine kullanılabilecek biyomalzemeler ürettiklerini söyleyen Kayır, bu malzemeleri hem ham madde olarak şirketlere sunduklarını hem de son kullanıcıya yönelik ürünler geliştirdiklerini aktardı.
Kayır, “Çok kullanımlık bardaklar ve biyobozunur pipetler gibi ürünler üreterek tek kullanımlık plastiklere alternatif sunuyoruz” diye konuştu.
Türkiye’de ilk ve tek
Türkiye’de kahve posasını sistemli şekilde toplayıp dönüştüren ilk girişim olduklarını belirten Kayır, gönüllü çalışmaların dışında ölçeklenebilir bir model geliştirdiklerini ifade etti.
90 ton atık ekonomiye kazandırıldı
Girişimin çevresel etkilerine de değinen Kayır, “2,5 yıl içinde 90 ton kahve posasını ekonomiye kazandırdık. Bu sayede yaklaşık 36 ton plastik kullanımını engelledik ve 150 ton karbon eşdeğeri emisyon azaltımı sağladık” dedi.
Kahve atıklarının döngüsel ekonomiye kazandırılmasıyla hem çevresel etkilerin azaltıldığını hem de sürdürülebilir üretimin desteklendiğini belirten Kayır, geliştirilen yöntemle şirketlerin plastik kullanımını yüzde 40’a kadar düşürebildiklerini sözlerine ekledi.