CHP Sağlıktan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ali Rıza Erbay, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun HPV aşısına ilişkin açıklamalarını yazılı bir açıklamayla değerlendirdi.
Erbay, HPV aşısının ertelenmemesi gerektiğini savunarak konunun yalnızca aşı tartışması olmadığını, Türkiye'nin koruyucu sağlık politikaları açısından da önem taşıdığını belirtti.
Sağlık Bakanı Memişoğlu'nun Türkiye'nin HPV ve kansere yol açma profilinin farklı olduğu ve bazı bilim insanlarının aşının gerekli olmadığı yönünde görüş bildirdiğine ilişkin sözlerini eleştiren Erbay, HPV aşısının rahim ağzı kanseri ve HPV ile ilişkili hastalıkların önlenmesindeki etkisine ilişkin güçlü bilimsel kanıtlar bulunduğunu ifade etti.
“Türkiye'de hala hangi kanıtı bekliyoruz?”
Erbay, HPV aşısının etkinliğinin teorik bir varsayım olmadığını belirterek, 2026 yılında The Lancet'te yayımlanan bir çalışmanın yüksek HPV aşılama oranları ile rahim ağzı kanserine bağlı ölümlerdeki azalma arasında ilişki ortaya koyduğunu söyledi.
Erbay, “Dünyada HPV aşısının rahim ağzı kanserini ve HPV ile ilişkili hastalıkları önlediğine ilişkin bu kadar güçlü bilimsel kanıt varken, Türkiye'de hala hangi kanıtı bekliyoruz?” diye sordu.
Bilimsel tartışmaların yapılabileceğini ancak bunun mevcut bilimsel kanıtların uygulanmasını geciktirmemesi gerektiğini savunan Erbay, Türkiye'nin HPV profilindeki farklılığın aşıyı gereksiz kıldığını ortaya koyan bilimsel çalışmaların kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.
“Tarama ve aşı birbirinin alternatifi değil”
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen HPV taramalarının aşının alternatifi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Erbay, taramanın hastalığı erken tespit etmeyi, aşının ise enfeksiyonu ve buna bağlı kanser gelişme riskini azaltmayı amaçladığını söyledi.
Erbay, “Bunlar birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan koruyucu sağlık politikalarıdır” ifadelerini kullandı.
Ücretsiz HPV aşısı çağrısı
HPV aşısına erişimde ekonomik eşitsizlik bulunduğunu savunan Erbay, aşının ücretli olması durumunda çocukların korunma imkanının ailelerin gelir düzeyine bağlı hale geldiğini belirtti.
Daha önce HPV aşısının ücretsiz uygulanacağı yönünde açıklamalar yapıldığını hatırlatan Erbay, uygulama takviminin hala belirsiz olmasını eleştirdi.
Koruyucu sağlık hizmetlerinde başarının hastalık ortaya çıktıktan sonra yapılan tedavilerden önce hastalığın önlenmesiyle ölçülmesi gerektiğini vurgulayan Erbay, “HPV aşısı konusunda mesele artık 'aşı işe yarıyor mu?' sorusu değildir. Asıl soru şudur: Türkiye, kanıtlanmış bir koruyucu sağlık hizmetini çocuklarına eşit ve ücretsiz biçimde ne zaman sunacaktır?” dedi.
Erbay açıklamasını, “Kanser çıktıktan sonra tedavi etmek sağlık hizmetidir. Kanser ortaya çıkmadan onu önlemek ise gerçek koruyucu sağlık politikasıdır. Önlenebilir bir kanseri beklemek, sağlık politikası değil; gecikmiş sağlık politikasıdır” sözleriyle tamamladı.
