Küresel tahvil piyasalarında satış baskısı yeniden güçlenirken, gelişmiş ülkelerin borçlanma maliyetleri de yükseldi. Tahvil faizlerindeki artış, hanehalkı ve şirketlerin finansman maliyetlerini artırırken, yüksek borç yüküne sahip hükümetlerin faiz giderleri üzerindeki baskıyı da artırıyor.
ABD'de 10 yıllık tahvil faizi 2002'den bu yana en yüksek seviyede
ABD'de ekonomik büyümenin güçlü seyretmesi ve enflasyonun yüksek kalabileceğine ilişkin beklentiler tahvil piyasasında satışları artırdı.
Küresel borçlanma maliyetleri açısından önemli bir gösterge olan 10 yıllık ABD Hazine tahvili faizi yüzde 5,34'e yükselerek 2002'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Faiz, daha sonra bir miktar gerileyerek yüzde 5,2 seviyelerine çekildi.
10 yıllık tahvil faizi üçüncü çeyrekte yaklaşık 90 baz puan yükselerek bu yüzyılın en güçlü çeyreklik artışını kaydetti.
Yüksek faiz beklentisi tahvil satışlarını artırıyor
Tahvil faizlerindeki yükselişte enflasyonla mücadele kapsamında faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler etkili oluyor.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş de enflasyon endişelerini güçlendiriyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin petrol fiyatları üzerindeki etkisi, merkez bankalarının faiz indirimleri konusunda daha temkinli davranabileceği beklentilerini artırıyor.
Tahvil faizleri aynı zamanda konut ve otomobil kredileri başta olmak üzere ekonomideki pek çok borçlanma maliyetini etkiliyor.
Fransa, İngiltere ve Japonya'da da faizler yükseldi
Tahvil piyasasındaki hareketlilik ABD ile sınırlı kalmadı.
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi 2002'den bu yana en yüksek seviyesine yaklaşırken, İngiltere'nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 6'nın üzerine çıktı. Bu seviye İngiltere'de 1998'den bu yana ilk kez görüldü. Japonya'da da uzun vadeli tahvil faizleri son yılların zirve seviyelerinde seyrediyor.
Fransa'da kamu maliyesine ilişkin endişeler de tahvil piyasasındaki baskıyı artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Kamu borçları ve faiz giderleri gündemde
Küresel tahvil piyasasındaki satışların arka planında yalnızca enflasyon ve faiz beklentileri değil, gelişmiş ülkelerin artan borç yükleri de bulunuyor.
Uluslararası Finans Enstitüsü verilerine göre, gelişmiş ekonomilerin uluslararası piyasalarda işlem gören devlet tahvillerine ilişkin faiz ödemeleri son dönemde küresel savunma ve yapay zeka yatırımlarının toplamıyla karşılaştırılabilecek büyüklüklere ulaştı.
ABD'nin toplam kamu borcu da 40 trilyon doların üzerine çıkmış durumda. Yüksek borç seviyeleri, tahvil faizlerinin yükselmesiyle birlikte hükümetlerin faiz giderlerini artırarak kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Yapay zeka yatırımları da tahvil piyasasını etkiliyor
Yapay zeka ve veri merkezlerine yönelik yatırımların hızla büyümesi, şirketlerin finansman ihtiyacını da artırıyor.
Reuters'a göre Alphabet, Amazon ve Microsoft gibi büyük teknoloji şirketleri, yapay zeka altyapısını finanse etmek amacıyla 2026'da toplam 220 milyar dolarlık borçlanma gerçekleştirdi. Bu ölçekteki tahvil ihraçlarının piyasalardaki sermaye talebini artırdığı belirtiliyor.
“Tahvil muhafızları” yeniden gündemde
Piyasalardaki yükselişle birlikte “tahvil muhafızları” olarak adlandırılan yatırımcı grubu da yeniden gündeme geldi. Bu ifade, kamu harcamalarının ve borçlanmasının sürdürülebilirliği konusunda endişe duyan ve daha yüksek getiri talep eden yatırımcıları tanımlamak için kullanılıyor.
Uzmanlara göre uzun vadeli tahvil faizlerinin kalıcı olarak gerilemesi için enflasyon baskısının azalmasının yanı sıra kamu borçlarının sürdürülebilirliğine ilişkin güvenin güçlenmesi önem taşıyor.
Tahvil piyasasındaki hareketlilik döviz piyasalarını da etkiliyor
Küresel tahvil faizlerindeki yükseliş döviz piyasalarında da baskı oluşturuyor. Özellikle Fransa ile Almanya arasındaki 10 yıllık tahvil faiz farkının genişlemesi, avro üzerindeki risk algısını artırıyor.
Piyasalardaki hareketlilik sürerken yatırımcıların odağında ABD'nin istihdam verileri ve merkez bankalarının önümüzdeki dönemde izleyeceği faiz politikası bulunuyor.
