Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi'nden Klinik Psikolog Elif Pehlivan, sınav döneminde yaşanan stresin belirli bir seviyeye kadar normal olduğunu ifade ederek, aşırı kaygının öğrencilerin dikkatini derslerden uzaklaştırabildiğini söyledi.
Pehlivan, “Kaygı yükseldikçe öğrenciler ders çalışmak yerine ‘Ya başarısız olursam?’, ‘Ya sınavı kazanamazsam?’ veya ‘Ya ailemi hayal kırıklığına uğratırsam?’ gibi düşüncelere odaklanabiliyor. Bu durum da başarıyı olumsuz etkileyebiliyor” dedi.
Uzman psikolog, sınav kaygısının temel nedenlerinden birinin sonuca aşırı odaklanmak olduğunu vurgulayarak, “Sonuç tamamen kontrol edilemeyen ve belirsizlikler içeren bir alandır. Belirsizlikleri kontrol etmeye çalışmak kaygıyı artırır. Bu nedenle öğrenciler dikkatlerini sonuca değil, sürece yönlendirmelidir” ifadelerini kullandı.
“Kaygıya Rağmen Hareket Edebilmek Önemli”
Kaygıyı tamamen ortadan kaldırmaya çalışmanın gerçekçi olmadığını belirten Pehlivan, öğrencilerin kaygıyla mücadele etmek yerine onu yönetmeye odaklanmaları gerektiğini söyledi.
“Hiç kaygı yaşamamalıyım düşüncesi gerçekçi değildir. Önemli olan kaygıya rağmen hareket edebilmek ve yapılması gerekenlere odaklanmaktır. ‘Kaygılıyım ama yine de elimden geleni yapabilirim’ düşüncesi öğrencinin motivasyonunu artırır” diye konuştu.
Ailelerin Tutumu Kaygı Düzeyini Belirliyor
Sınav sürecinde ailelerin yaklaşımının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Pehlivan, ebeveynlerin sınava yüklediği anlamın ve çocuklarına verdikleri mesajların kaygı üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirtti.
Sürekli başarı baskısı oluşturmanın, çocukları başkalarıyla kıyaslamanın ve sadece sonuç odaklı yaklaşmanın öğrenciler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade eden Pehlivan, “Bu durum çocuklarda ‘Benim değerim başarım kadar’ algısına yol açabiliyor” dedi.
Uzman isim, ailelerin sınav sonucundan çok çocuklarının gösterdiği çaba ve emeğe odaklanmasının daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu vurgulayarak, öğrencilerin bu sayede kendilerini daha güvende hissedeceğini söyledi.
Sınav Kaygısını Azaltmak İçin Neler Yapılmalı?
Pehlivan, sınav kaygısını azaltmak için şu önerilerde bulundu:
- Düzenli ve kaliteli uyku alışkanlığı edinmek
- Planlı ve sürdürülebilir bir çalışma programı uygulamak
- Sosyal karşılaştırmalardan uzak durmak
- Sürece odaklanmak ve gerçekçi hedefler belirlemek
- Kaygıyı bastırmak yerine yönetmeyi öğrenmek
Kaygı Günlük Yaşamı Etkiliyorsa Uzman Desteği Alınmalı
Klinik Psikolog Elif Pehlivan, kaygının öğrencinin günlük yaşamını, ders çalışma düzenini ve akademik performansını belirgin şekilde etkilemeye başlaması durumunda profesyonel destek alınmasının faydalı olacağını belirterek aileleri ve öğrencileri bilinçli hareket etmeye çağırdı.