Küresel piyasalar, ABD'de gerçekleştirilen Kongre ara seçimleri, Orta Doğu'daki gelişmeler ve açıklanan makroekonomik verilerin etkisiyle geçen haftayı karışık seyirle tamamladı. ABD'de güçlü gelen tarım dışı istihdam ve ücret artışı verileri, enflasyonist baskıların devam edebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentiler yatırımcıların odağında yer alırken, yeni haftada gözler ABD ve Avrupa'dan gelecek ekonomik veriler ile merkez bankası yetkililerinin açıklamalarına çevrildi.
ABD'de istihdam verileri Fed beklentilerini etkiledi
ABD'de ekim ayına ilişkin tarım dışı istihdam 165 bin kişi artarak piyasa beklentilerini aştı. Ortalama saatlik kazançlar da aylık bazda yüzde 0,4 yükselerek öngörülerin üzerinde gerçekleşti.
Veriler, ABD iş gücü piyasasının güçlü görünümünü koruduğuna işaret ederken, enflasyonist baskıların devam edebileceği değerlendirmelerini de beraberinde getirdi. İş gücü piyasasındaki dayanıklılık, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımlarını sürdürebileceğine yönelik beklentilerin öne çıkmasına neden oldu.
ABD'de Kongre ara seçimlerinde Demokratların iki kanatta çoğunluğu kazanması siyasi belirsizliği kısmen azaltırken, yapay zeka yatırımlarının maliyeti ve sektöre yönelik düzenleme riskleri de gündeme geldi.
Analistler, yarı iletken ve yapay zeka sektörlerinin ABD'nin son yıllardaki ekonomik büyümesinde önemli rol oynadığını belirtti. Demokratların yapay zeka yatırımlarını sınırlayabileceğine yönelik beklentiler bulunsa da olası düzenlemelerin aşırı boyutlara ulaşmayacağı öngörüleri de öne çıkıyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasaların gündeminde yer aldı. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, enflasyonu kontrol altına almak için faiz artışlarının devam etmesinin gerekebileceğini ancak faizlerin ne kadar daha yükseltilmesi gerektiğini söylemek için henüz erken olduğunu ifade etti.
Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise bölgesindeki şirketlerle yaptığı görüşmelerde enflasyonun en önemli endişe kaynağı olmayı sürdürdüğünü belirterek, ekonomik büyüme ve istihdam açısından en doğru adımın enflasyonu zamanında yeniden düşürmek olduğunu söyledi.
Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,89 seviyesinde bulunuyor.
Petrol, dolar ve altın fiyatlarında son durum
ABD Hazine Bakanlığı, İran yönetiminin yaptırımları aşmasına yardımcı oldukları ve yasa dışı finansal faaliyetlere aracılık ettikleri gerekçesiyle Kanada merkezli 8 para hizmetleri şirketini yaptırım listesine aldı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile gerçekleştirdiği görüşmede, Çin'in Busan mutabakatı kapsamındaki taahhütlerini eksiksiz ve derhal yerine getirmesinin önemini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yönelik müzakerelerde ilerleme sağlandığı sürece ABD'nin İran'a yeniden saldırmasının son derece düşük ihtimal olduğunu belirtti.
Gelişmelerin ardından Brent petrolün ocak vadeli varil fiyatı önceki kapanışa göre yüzde 0,1 düşüşle 98,3 dolar seviyesinde işlem görüyor. Dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 102,1 seviyesine gerilerken, altının ons fiyatı yüzde 1,4 yükselişle 4 bin 124 dolara çıktı.
Nvidia'dan soruşturma kararı
ABD'li çip üreticisi Nvidia, şirketin kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetlerinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurdu.
Bu hafta açıklanacak CoreWeave, Cisco ve Applied Materials bilançolarının da yapay zeka hisselerinin yönü üzerinde etkili olması bekleniyor.
New York borsası haftayı karışık tamamladı
New York borsasında cuma günü teknoloji hisselerinde yaşanan sert satışların ardından çip şirketlerinin hisselerinde toparlanma görüldü. Yatırımcıların düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle borsa günü karışık seyirle tamamladı.
Cuma günü Micron Technology hisseleri yüzde 5,12, Nvidia hisseleri yüzde 2,78, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri yüzde 11,04 ve Intel hisseleri yüzde 7,71 değer kazandı.
Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,46 gerilerken, S&P 500 endeksi yüzde 0,31, Nasdaq endeksi ise yüzde 1,09 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni haftaya pozitif başladı.
Avrupa borsalarında düşüş görüldü
Avrupa borsaları, yapay zeka sektörüne yönelik endişelerin etkisiyle cuma gününü düşüşle tamamladı.
Şirket bazlı gelişmelerde JP Morgan'ın notunu "nötr" seviyesine indirdiği Munich Re hisseleri yüzde 4'ün üzerinde değer kaybetti. Daimler Truck hisseleri de şirketin kârını artırmasına rağmen yatırımcı beklentilerini karşılayamayarak günü yüzde 3'ün üzerinde düşüşle tamamladı.
Öte yandan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanlığı görevinden ayrılacak Christine Lagarde'ın yerine İspanya'dan Pablo Hernandez de Cos ve Hollanda'dan Klaas Knot aday gösterildi.
Haftanın son işlem gününde Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,92, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,01, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,81 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,90 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise yeni haftaya karışık seyirle başladı.
Asya borsalarında yükseliş öne çıktı
Cuma günü New York borsasında teknoloji hisselerinde görülen toparlanma, yeni haftada Asya piyasalarına da yansıdı. Tayvan maliye bakanlığı ve ülkedeki piyasa düzenleme kurumunun yatırımcı endişelerini gidermeye yönelik adımlar atacağına ilişkin haberler, bölge borsalarındaki yükselişi destekledi.
Çin'de ekim ayına ilişkin tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 0,7 artarak beklentilerin altında kaldı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 5,7 yükselerek Haziran 2022'den bu yana en hızlı artışını kaydetti.
Üretici enflasyonundaki yükselişte Orta Doğu'daki gerilimlerin petrol fiyatları üzerindeki etkisi ve yapay zeka gibi gelişmekte olan sektörlerden gelen talep etkili oldu. Veriler, Çin'de zayıf iç talep ile artan sanayi maliyetleri arasındaki ayrışmayı ortaya koydu.
Son gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 yükseldi.
Borsa İstanbul haftayı yükselişle kapattı
Yurt içinde Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyerek yüzde 1,32 değer kazandı ve 11.482,60 puandan kapanış yaptı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,18 geriledi.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,21 artışla 50,1552 seviyesinden tamamlarken, yeni haftanın ilk işlem gününde bankalararası piyasanın açılışında 50,1784 seviyesinden işlem görüyor.
Öte yandan Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya'da bugün başlıyor. İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında düzenlenen konferansa bugüne kadar 102 ülkeden lider ve 300'den fazla bakanın katılım bildirdiği belirtildi. COP31 alanı için 160 onaylı pavilyon ve 90 delegasyon ofisi başvurusu alındı.
Piyasaların gözü bugün açıklanacak verilerde
Analistler, yurt içinde bugün veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya'nın dış ticaret dengesi, Avro Bölgesi'nin Sentix yatırımcı güven endeksi ve ABD'den gelecek ekonomik verilerin takip edileceğini belirtiyor.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'nin açıklamalarının da yatırımcıların gündeminde olması bekleniyor.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.700 puan direnç, 11.400 ve 11.300 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler:
-
10.00 – Almanya eylül ayı dış ticaret dengesi
-
12.30 – Avro Bölgesi kasım ayı Sentix yatırımcı güven endeksi
-
18.00 – ABD eylül ayı toptan eşya stokları
-
19.00 – ABD ekim ayı tüketici enflasyon beklentileri
-
20.25 – BoE Başkanı Andrew Bailey'nin konuşması
