TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Olgun Değirmenci, IBAN yoluyla para göndermenin hukuki olarak sebebe dayalı bir işlem olduğunu belirtti.
Transfer sırasında açıklama kısmına ödemenin gerekçesinin yazılmasının, ileride doğabilecek yanlış anlaşılmaları önleyeceğini vurgulayan Değirmenci, özellikle mal ve hizmet alımlarında ödemenin nedeninin açıkça belirtilmesi gerektiğini ifade etti.
Değirmenci, IBAN’a gönderilen paraların bazı durumlarda Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında incelemeye konu olabileceğini belirterek, bankaların şüpheli işlemleri Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bünyesinde bildirebildiğini hatırlattı. Suç örgütleriyle bağlantılı hesaplara yapılan transferlerin, gönderen kişi açısından da hukuki risk doğurabileceğine dikkat çekti.
İşletmenin Kayıtlı IBAN’ı Kullanılmalı
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Mustafa Çolak ise kayıt dışılıkla mücadelenin önemine işaret etti.
Çolak, mal veya hizmet alımında işletme sahibinin ya da çalışanın şahsi IBAN’ı yerine, işletmeye kayıtlı banka hesabının kullanılmasının gerektiğini vurguladı. Transfer sırasında “araç tamir bedeli”, “kira ödemesi”, “kapora”, “özel ders ücreti” gibi açıklayıcı ifadelerin yazılmasının, olası ticari uyuşmazlıklarda delil niteliği taşıyacağını belirtti.
Yüksek ve Düzenli Transferler Vergi İncelemesine Girebilir
Uzmanlara göre, ticari faaliyet niteliği taşıyan ve düzenli şekilde gelen yüksek tutarlı transferler, vergi denetimlerinde kayıt dışı kazanç olarak değerlendirilebilir. Açıklamasız ve belgesiz yapılan IBAN transferleri hem ödeme yapan hem de hizmet sunan açısından cezalı vergilendirme ve idari yaptırımlara yol açabilir.
Şüpheli görülen işlemler kapsamında banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulması, hatta adli soruşturma açılması da mümkün olabiliyor.
Uzmanlardan Kritik Tavsiyeler
Hukukçular, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için şu uyarılarda bulunuyor:
-
IBAN ile para gönderirken mutlaka açıklama yazılmalı.
-
Bilinmeyen ve teyit edilmemiş hesaplara para transferi yapılmamalı.
-
İşletmenin unvanı ile IBAN eşleşmesine dikkat edilmeli.
-
Ödeme karşılığında mutlaka fatura, fiş veya yasal belge talep edilmeli.
Uzmanlar, özellikle dijital ödemelerin arttığı dönemde bilinçli hareket edilmemesi halinde ciddi mali ve hukuki sonuçlarla karşılaşılabileceğine dikkat çekiyor.