Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) verilerine göre, küresel sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasına kıyasla 2025 yılında 0,59 derece arttı. Avrupa’da ise bu artışın 1,17 dereceye ulaştığı belirtildi.
Uzmanlar, fosil yakıt kullanımına bağlı iklim değişikliğinin etkisiyle Avrupa’da sıcak hava dalgalarının daha erken ve daha şiddetli yaşandığını vurguluyor.
Toprak nemi kritik seviyede düşüyor
Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan Avrupa Ürün İzleme (MARS) raporlarına göre, Batı, Orta ve Doğu Avrupa’da ilkbaharın kurak geçmesiyle birlikte toprak nemi kritik seviyelere geriledi. Bu durumun özellikle tahıl üretimini olumsuz etkilediği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre El Nino etkisiyle birleşen sıcaklık artışı, bitkilerin polenleşme sürecini kısaltarak verim kaybına yol açıyor.
Buğday üretiminde düşüş beklentisi
Avrupa genelinde tahıl üretiminin bu sezon yüzde 3,2 ila yüzde 4 azalması beklenirken, yumuşak buğday üretiminde ise yüzde 6,2’ye varan düşüş öngörülüyor.
Kuraklık nedeniyle mısır üretiminde daralma yaşanırken, üreticilerin ayçiçeği ve soya gibi daha dayanıklı ürünlere yöneldiği bildiriliyor. Ayçiçeği ekim alanlarında ise yüzde 14,5 artış kaydedildi.
Hayvancılık da sıcaklardan etkileniyor
Aşırı sıcaklar yalnızca bitkisel üretimi değil, hayvancılığı da olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, yüksek sıcaklık nedeniyle süt ineklerinde “ısı stresi” oluştuğunu ve süt veriminde düşüş yaşandığını belirtiyor.
Gıda fiyatlarında yeni risk
Tarımsal üretimdeki düşüş, artan girdi maliyetleri ve El Nino etkisiyle birlikte küresel gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgası endişesi oluşturuyor. Özellikle gübre fiyatlarındaki yükselişin üretim maliyetlerini artırdığı ifade ediliyor.
FAO: “Her 1 derece artış verimi düşürüyor”
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) yetkilileri, her 1 derecelik sıcaklık artışının mısır, buğday, pirinç ve soya gibi temel ürünlerde yüzde 6’ya varan verim kaybına yol açtığını belirtiyor.
Uzmanlara göre aşırı sıcaklıklar, sadece tarımı değil; balıkçılık, ormancılık ve hayvancılığı da etkileyerek küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor.