Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargı sisteminde bu yıl yaklaşık 12 milyon dosyanın karara bağlandığını belirterek, artan iş yükünü karşılamak amacıyla insan kaynağı ve kurumsal kapasiteyi güçlendirmeye devam ettiklerini söyledi. Gürlek, 2002 yılında 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayısının 26 bin 612'ye, yargı personeli sayısının ise 51 bin 681'den 181 bin 540'a yükseldiğini açıkladı.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Adalet Bakanlığı'nın 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'ni görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı.
Toplantı öncesinde Yeni Parti milletvekilleri, Bakan Akın Gürlek salona gelmeden önce komisyon salonunu terk etti. Gürlek'in yerine geçmesinin ardından milletvekilleri salona döndü. Yeni Partili vekiller toplantıya, Bolu Kartalkaya'daki otel yangınında hayatını kaybedenleri hatırlatan '78 can için adalet' ve 'Hiçbir makam hukuktan üstün değildir' yazılı dövizlerle katıldı. DEM Partili milletvekilleri ise üzerinde 'Rojin intihar etmedi, Rojin'e ne oldu' yazan dövizler taşıdı.
Komisyon Başkanı Mehmet Muş'un toplantıyı açmasının ardından Bakan Gürlek, Adalet Bakanlığı'nın bütçesine ilişkin sunum yaptı.
'Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu hedeflerini somut düzenlemelere dönüştürüyoruz'
Yargı sisteminin temel mevzuatını yenilemek, vatandaşların hak arama imkanlarını geliştirmek ve yargı teşkilatının altyapısını güçlendirmek için çalışmalar yürüttüklerini belirten Gürlek, AK Parti iktidarları döneminde yargı alanında önemli adımlar atıldığını ifade etti.
2025-2029 dönemini kapsayan Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi ile yeni yol haritasının belirlendiğini kaydeden Gürlek, dava ve soruşturmalardaki gecikmelerin azaltılması, ihtisaslaşmanın geliştirilmesi ve teknolojik altyapının güçlendirilmesi için çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Gürlek, vatandaşların başvurularını almak ve bilgilendirme yapmak amacıyla 'Alo Adalet 135' hattını kurduklarını, yeni suç örgütleriyle mücadele kapsamında Bakanlık teşkilatını da güçlendirdiklerini belirtti.
13'üncü Yargı Paketi'nde hangi konulara öncelik verilecek?
13'üncü Yargı Paketi üzerinde çalışmaların devam ettiğini aktaran Gürlek, pakette yargılamaların hızlandırılması, ceza adaletinin etkinliğinin artırılması ve bilişim suçlarıyla mücadelenin öncelikli başlıklar arasında bulunduğunu bildirdi.
Gürlek, amaçlarının vatandaşların makul sürede adil kararlara ulaşmasını sağlayacak koşulları güçlendirmek olduğunu ifade etti.
Hakim ve savcı sayısı 26 bin 612'ye yükseldi
Yargıdaki iş yükünün her yıl arttığına dikkati çeken Gürlek, bu yıl yaklaşık 12 milyon dosyanın karara bağlandığını açıkladı. Artan iş yükünü karşılamak için hakim, savcı ve yargı personeli sayısının artırıldığını belirten Gürlek, şu bilgileri paylaştı:
-
2002 yılında 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayısı 26 bin 612'ye yükseldi.
-
Yargı personeli sayısı 51 bin 681'den 181 bin 540'a çıkarıldı.
-
Adli yargıda faaliyet gösteren mahkeme sayısı 3 bin 581'den 9 bin 214'e yükseldi.
-
İdari yargıda faal mahkeme sayısı 146'dan 247'ye çıktı.
-
İhtisas mahkemelerinin sayısı 986'dan 2 bin 391'e ulaştı.
Adli yargıda istinaf mahkemelerinin 20 Temmuz 2016'da 7 bölgede faaliyete başladığını hatırlatan Gürlek, 2026 yılında Malatya Bölge Adliye Mahkemesi'nin de faaliyete geçmesiyle sayının 18'e yükseldiğini söyledi. İdari yargıda ise 2016 yılında 7 bölgede başlayan istinaf mahkemelerinin sayısının 2026'da 12'ye çıkarıldığını kaydetti.
Gürlek, bazı ülkelere kıyasla Türkiye'de dosyaların ilk derece mahkemelerinde 171 gün, çekişmeli hukuk davalarında 243 gün, ceza mahkemelerinde ise 248 günde sonuçlandığını belirterek, dava süreleri bakımından Türkiye'nin öncü konumda olduğunu savundu.
'Hiçbir makam hukukun üzerinde değil'
Adalet Bakanlığı bünyesinde farklı suç türleriyle mücadele ve adli süreçlerin takibi amacıyla yeni başkanlıklar kurulduğunu belirten Gürlek; Adli Emanet, Doğal Afet ve Kazalar, Faili Meçhul Suçları Araştırma, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar ile Terör Suçları ve Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları alanlarında çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması için çalışmaların sürdürüleceğini ifade eden Gürlek, sermaye piyasasındaki işlemlere ilişkin soruşturmalara da değindi.
Fon soruşturmalarında Cumhuriyet başsavcılıklarına ulaşan ihbar ve şikayetler ile ilgili kurumların bildirimleri doğrultusunda para hareketlerinin, mali bağlantıların ve mal varlığı devirlerinin somut deliller üzerinden incelendiğini belirten Gürlek, soruşturmaların denetim mekanizmalarına kadar uzanan bağlantıları da kapsadığını kaydetti.
Gürlek, “Bu süreçte kimsenin makamı, unvanı, ekonomik gücü veya kurduğu ilişkiler kendisine hukukun üzerinde bir konum sağlayamaz. Asla hiçbir suç, hiçbir suçlunun yanına kar kalmayacaktır” dedi.
Fon soruşturmalarında 464 şüpheli bulunuyor
Fon soruşturmalarına ilişkin 9 Kasım 2026 tarihli verileri paylaşan Gürlek, soruşturma kapsamında 464 şüphelinin bulunduğunu açıkladı.
Gürlek'in verdiği bilgilere göre şüphelilerden 120'si tutuklu, 262'si hakkında adli kontrol tedbiri uygulanıyor. Firari 40 şüpheli hakkında ise yakalama kararı çıkarıldı.
Ayrıca 386 gerçek kişi ile 116 tüzel kişinin mal varlıklarına tedbir konulduğunu, banka hesaplarına bloke uygulandığını belirten Gürlek, yaklaşık 31,5 milyar lira değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesinde oluşturulan gönüllü iade hesabı kapsamında iade edildiğini söyledi.
Tasfiye süreci tamamlanan fonlarda vatandaşlara ödemelerin yapıldığını, diğer fonlarda da işlemler ilerledikçe ödemelerin devam edeceğini belirten Gürlek, gönüllü iadenin hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Gürlek, iadelerin kaynağının, miktarının ve gerçek hak sahiplerine ulaştırılmasının incelendiğini, ilgili kişi ve işlemler hakkındaki soruşturmaların da kendi hukuki sürecinde yürütüldüğünü ifade etti.
Arabuluculukta 6 milyon 201 bin dosyada anlaşma sağlandı
Uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözüme kavuşturulması amacıyla arabuluculuk ve uzlaştırma uygulamalarının yaygınlaştırıldığını belirten Gürlek, arabuluculuğun iş, ticaret ve tüketici uyuşmazlıklarının yanı sıra kira, komşuluk, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi ve tarımsal üretim sözleşmelerini de kapsadığını söyledi.
Gürlek, ihtiyari ve dava şartı arabuluculuk uygulamaları kapsamında toplam 6 milyon 201 bin 547 dosyada anlaşma sağlandığını açıkladı. Müzakeresi devam eden dosyalar hariç anlaşma oranının yüzde 61 olduğunu bildirdi.
Ceza alanındaki uzlaştırma uygulamasına ilişkin de bilgi veren Gürlek, 1 Ocak 2017'den bu yana 4 milyon 504 bin 388 dosyanın uzlaşma kapsamına alındığını, müzakeresi tamamlanan dosyalarda yüzde 83 uzlaşma oranına ulaşıldığını kaydetti.
Ocak 2020'den bu yana seri muhakeme kapsamında 642 bin 632, basit yargılama kapsamında ise 1 milyon 294 bin 772 karar verildiğini belirten Gürlek, bu yıl tahkim daire başkanlıklarının da kurulduğunu söyledi.
Adalet Bakanlığı'nın 2027 bütçesi 280 milyar lirayı aştı
Bakan Gürlek, Adalet Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesinin 280 milyar 275 milyon 802 bin lira olduğunu açıkladı.
Sunum sırasında İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın İmralı'daki konumunun değiştiğine yönelik iddiaları gündeme getirdi. Gürlek, soruyu daha sonra yanıtlayacağını belirtti.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki görüşmeler, milletvekillerinin bütçeye ilişkin değerlendirme ve sorularıyla devam ediyor.
