Adana’da Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Köşker, yaz aylarında deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte Akdeniz kıyılarında daha sık görülmeye başlayan zehirli ve istilacı türlere ilişkin önemli uyarılarda bulundu.
Köşker, son 20 yılda Akdeniz’de balon balığı ve aslan balığının yanı sıra uzun dikenli deniz kestanesi, çizgili kedi yılan balığı ve kutu balığı gibi farklı türlerin yaygınlaştığını belirtti.
Balon balığı pişirilse bile zehirli
Balon balığının içerdiği tetrodotoksinin ısıya dayanıklı olduğunu belirten Köşker, bu nedenle balığın pişirilmesinin zehri ortadan kaldırmadığını söyledi.
Toplumda balon balığının yalnızca iç organlarının zehirli olduğu yönünde yanlış bir inanış bulunduğunu belirten Köşker, balığın etinde ve derisinde de yüksek miktarda toksin bulunabileceğini ifade etti.
Köşker, “Tanımadığımız balıkları kesinlikle tüketmemeliyiz” diyerek vatandaşları uyardı. Özellikle ellerinde açık yara bulunanların balon balığının derisine çıplak elle temas etmemesi gerektiğini belirtti.
Kayalık bölgelerde aslan balığı ve deniz kestanesine dikkat
Aslan balığının etinin tüketilebildiğini ancak yüzgeçlerindeki dikenlerin zehir taşıdığını belirten Köşker, bu dikenlerin batmasının ciddi zehirlenmelere yol açabileceğini söyledi.
Uzun dikenli deniz kestanesinin de özellikle Doğu Akdeniz kıyılarında yaygınlaştığını belirten Köşker, kayalık bölgelerde denize girenlerin bu canlılara karşı dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Köşker, sahil bölgelerinde farkındalığın artırılması için plajlara bilgilendirici afişler asılmasını da önerdi.
Zehirli diken temasında sıcak su uyarısı
Acil Tıp Uzmanı Dr. Tolga Taymaz ise küresel ısınma ve insan faaliyetleri nedeniyle denizlerde istilacı türlerin arttığını söyledi.
Aslan balığı dikeninin temas ettiği bölgede şiddetli ağrı, uyuşma, morarma, bulantı ve kusma gibi belirtilerin görülebileceğini belirten Taymaz, etkilenen bölgenin dayanılabilecek sıcaklıktaki yaklaşık 40-45 derece suya tutulmasını ve sağlık kuruluşuna başvurulmasını önerdi.
Taymaz, deriye batan dikenlerin kontrol edilmesi gerektiğini ve deri bütünlüğünün bozulduğu durumlarda tetanoz aşısının değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Balon balığı zehirlenmesinde ilk saatler kritik
Balon balığı tüketiminin hayati risk taşıdığına dikkat çeken Taymaz, böyle bir durumda kişinin vakit kaybetmeden tam teşekküllü bir sağlık kuruluşuna ulaştırılması gerektiğini söyledi.
Taymaz, balon balığı zehirlenmelerinde ölümlerin çoğunlukla ilk 6 saat içerisinde gerçekleştiğini belirterek, zehirlenmeye karşı özel bir antidot bulunmadığını ve tedavinin destekleyici yöntemlerle sürdürüldüğünü ifade etti.
Uzmanlar, özellikle tanınmayan deniz canlılarının tüketilmemesi, kayalık bölgelerde çıplak ayakla veya elle temas konusunda dikkatli olunması ve zehirlenme ya da diken batması şüphesinde sağlık kuruluşuna başvurulmasıkonusunda vatandaşları uyardı.
