Ülkemizde uzun yıllardır özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde yoğun bir şekilde olmak üzere elektrikte kayıp ve kaçak olayı tartışılıyor.
Sonsöz Gazetesi’nden Goncagül Konaş’ın haberine göre; TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, Türkiye’de elektrik sisteminde yaşanan kayıp ve kaçak sorununa ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yaptı. İletim hatlarında kayıpların uluslararası standartlara yakın olduğunu belirten Ulutaş, asıl sorunun dağıtım aşamasında ortaya çıktığını vurguladı. Bölgelere göre büyük farklılıklar gösteren kayıp-kaçak oranlarının, yalnızca teknik değil; ekonomik, sosyal ve yapısal nedenlere dayandığını ifade eden Ulutaş, mevcut sistemin hem maliyetleri artırdığını hem de hizmet kalitesini düşürdüğünü söyledi.
İLETİMDE STANDARTLARA YAKIN, DAĞITIMDA BÜYÜK FARKLAR
Elektrik sisteminde kayıp oranlarının aşamaya göre değiştiğini belirten Ulutaş, “İletim seviyesinde kayıplar yüzde 2-2,2 civarında. Bu oran uluslararası standartlara yakın ve kabul edilebilir düzeyde.” dedi. Ancak dağıtım aşamasında tablo değişiyor. Ulutaş, “Şehir içi dağıtımda bölgeler arasında ciddi farklar var. Bazı bölgelerde yüzde 4-6 seviyelerinde olan kayıp-kaçak oranı, bazı bölgelerde yüzde 25-30’lara kadar çıkabiliyor.” ifadelerini kullandı.
Kayıp ve kaçak oranlarının ayrı ayrı açıklanmamasının önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Ulutaş, “Resmi verilerde kayıp ve kaçak ayrıştırılmadığı için sorunun kaynağını net olarak analiz etmek zorlaşıyor.” şeklinde konuştu.
GERÇEK ORANLAR TEKNOLOJİYLE DAHA GÖRÜNÜR HALE GELDİ
Yeni nesil sistemlerin ölçüm kapasitesine değinen Ulutaş, “Akıllı sayaçlar ve uzaktan okuma sistemleri sayesinde üretilen ve tüketilen enerji arasındaki fark artık daha net görülebiliyor. Bu da kayıp-kaçak oranlarının gerçeğe daha yakın hesaplanmasını sağlıyor.” diye konuştu.
KAYIP-KAÇAK BEDELİ GİZLİ ŞEKİLDE FATURADA
Kaçak kullanımın maliyetinin toplumun tamamına yayıldığını vurgulayan Ulutaş, “Her dağıtım bölgesi için hedef kayıp-kaçak oranı belirleniyor. Ancak bu hedef aşılsa bile ortaya çıkan maliyet, faturaların içinde tüm abonelere yansıtılıyor.” dedi. Ulutaş, bu kalemin vatandaş tarafından doğrudan görülemediğine de dikkat çekerek, “Faturada ayrı bir başlık olarak görünmese bile bu bedel tahsil ediliyor.” ifadelerini kullandı.
ÖZELLEŞTİRME SONRASI DENETİM ZAYIFLADI
Elektrik dağıtım şirketlerinin denetim performansını da eleştiren Ulutaş, “Yeterli denetim yapıldığını söylemek mümkün değil.” dedi. Bu durumun temel nedenlerini ise şöyle sıraladı: “Özelleştirme sonrası teknik personel sayısı azaldı. Düşük ücretler nedeniyle deneyimli mühendisler sistemde kalmıyor. Sürekli bir personel sirkülasyonu var. Oysa elektrik dağıtımı ciddi deneyim gerektiren bir alan.” Ulutaş, bu nedenle hem teknik arızaların hem de kaçak kullanımın yeterince denetlenemediğini vurguladı.
Haberin daha geniş ve detaylı halini Sonsöz Gazetesi’nde okuyabilirsiniz.
