Zeynal Gül, üretken bir yazar, aynı zamanda hukukçu. Bugüne kadar şiir, öykü ve romanlarını okuduğum Zeynal Gül, Kasım 2023 de, Barış kitap aracılığıyla, bize birde çocuk öyküsü kazandırdı. Kitabın adı, yazımında başlığı olan “Kuşlar Güzellik Yarışmasında.”
Kuşlarında güzellik yarışması olur mu demeyin. Zeynal yazarsa oluyor. Hem de güzel bir çocuk kitabı olarak. Çocuk kitabı yazmak pedagojik bilgi gerektiriyor. Zeynal Gül, öğretmen kökenli olması nedeniyle ve çocuklarla yakın ilişki içinde bir öğretmen olarak onlara hitap eden çok güzel bir öykü yazmış.
Geçen haftaki yazımda da belirtmiştim, daraldığım zaman başvuru kaynağım Emin Özdemir’dir. Çocuk edebiyatı konusunda yine ona başvuracağım. Emin öğretmenim, “Çocukluk döneminin, düş, düşlem, ilgi alanı ve duygu dünyası göz önünde bulundurularak çocuklar için oluşturulan sözlü ve yazılı ürünleri içeren edebiyat.” diye tanımlıyor çocuk edebiyatını.
Kemal Demiray’ın belirttiğine göre ilk çocuk kitabı milattan önce 6. Yüzyılda Hindistan’da yazılmıştır. Kitabın yazılma konusu ise, bir hükümdarın ele avuca sığmayan üç oğlunu terbiye eden bir brahmanın öyküsüdür. Kitapta birçok ahlâk ve politika meselelerini eğlenceli bir biçimde açıklayan öykü ve fabllar yer almıştır. Bizde çocuklarla ilgili yazılan ilk eser Nabi’nin “Hayriye” adlı mesnevisidir. Bu eserde Nabi’nin, oğlu Ebulhayr’a bazı öğütlerde bulunduğu görülmektedir.
Nobel ödüllü ünlü yazar Isaac Bashevis Singer, çocukların öykü ve şiirlerden beklentilerinin yetişkinlerden farklı olduğunu belirterek, bunları 10 kategoride değerlendiriyor. “1. Çocuklar kitap okur, eleştiri değil. Eleştirmenleri umursamazlar bile. 2. Çocuklar kimliklerini bulmak için okumazlar. 3. Suçluluk duygusundan kurtulmak, isyankârlığa susamışlıklarını bastırmak ve yalnızlıktan kurtulmak için okumazlar. 4. Psikolojiyle ilişkileri yoktur. 5. Sosyolojiden nefret ederler. 6. Kafka ve Finnegans Wake’i anlamak için okumazlar. 7. Onlar tanrı, aile, melekler, şeytanlar, cadılar, cinler, mantık, berraklık, dakiklik, ve benzeri demode konulara inanırlar. 8. İlginç aşk öyküleri severler, yorum, rehberlik ve dipnotları değil. 9. Bir kitap can sıkıcıysa utanmadan ve korkmadan esnerler. 10. Sevdikleri yazarın insanlığı kurtarmasını beklemezler. Genç oldukları için yazarın bunu beceremeyeceğini bilirler. Ancak yetişkinlerin böyle çocuksu hayalleri bulunur.”
Yukarda belirttiğim Singer’ın sözleri çocuklar için yazmanın zorluğunu ne güzel anlatıyor. Ancak Zeynal Gül’ün kitabını okuyunca, iyi ki yazmış dedim. Çünkü doğayı, kuşları, çevremizdeki değerlere sahip çıkmayı o kadar güzel dile getiriyor ki, bu sene okula başlayan torunuma okuması için hediye edeceğim.
Öyküde insanlara özenen kuşlar, insanlar gibi bir güzellik yarışması düzenlerler. Yarışmada birinci olan kargadır. Ama sonra birinciliği elinden alınır. Neden mi? (Merak ediyorsanız kitabı alır, çocuklarınızla okursunuz. Hem çocuklarınızın güzel bir kitabı olur hem de çevreye ve doğaya duyarlılığı öğrenirler.) Kitapta finale kalan 12 kuşun tanıtımı yapılır. Her bölgeden kuşlar tanıtılarak sahneye çıkarlar. Sizlerle o bölümü paylaşmak istiyorum.
“Anadolu’da sıcak iklim kuşağının güzel kuşu, arı kuşu hoş geldiniz./ Sulak, bataklık alanlarının güzel kuşu, çeltikçi kuşu hoş geldin./ Doğu Karadeniz dağlarının göz alıcı güzelliği, çütre kuşu hoş geldin./ Tuz gölü bölgesinden tuz kokusu getiren flamingo kuşu hoş geldin./ Işıklı, güneşli, ağaçlı ovaların güzeli gökkuzgun hoş geldin./ İzmir’in güzel kuşu, yalıçapkını, hoş geldin./ Her yerde görebilirsiniz onu, işte geliyor, saka kuşu hoş geldin./ Kızılırmak, Göksu deltalarının rengi, Saz horozu hoş geldin./ Trakya, Marmara, Karadeniz onun yurdudur, şakrak kuşu hoş geldin./ Sulak alanların kuşu, bunun da adı yalıçapkını, hoş geldin./ Güneydoğu Anadolu’yu, Akdeniz’i ondan sorunuz. Yeşil ardıç kuşu hoş geldin./ Anadolu’nun her yerinde tanınan, güzelliği dillere destan bir kuş o. Karga kardeş hoş geldin.”
Tanıtımdan sonra yarış alanı sessizliğe bürünür. Çünkü karga kuşunu tanımayan yoktu içlerinde. Kendi aralarında kuşun çirkini olmadığını ama karganın da yarışmaya katılacak kadar güzel olmadığını herkes bilmektedir. Ama yarışmada birinciliği karga alır. Fakat yağmur yağınca karganın boyaları çıkar. Böylece çirkinliği de ortaya çıkınca karganın birinciliği elinden alınır. Geriye kalan 11 kuş güzellik yarışmasının birinciliğini paylaşıyorlar.
Çocuklarınızın severek okuyacağı bir kitap, “Kuşlar Güzellik Yarışmasında.” Çocuk öyküsü alanında da böyle bir kitabı bize kazandırdığı için Zeynal Gül’e teşekkür ediyor, hepinize sağlıklı okumalar diliyorum