Portekiz'de pazar günü yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde António José Seguro'nun kesin zaferi, uzun süredir devam eden çalkantılı belirsizlik döneminde siyasi ılımlılığın, demokratik direncin ve kurumsal istikrarın güçlü bir şekilde onaylanmasını temsil ediyor. İkinci turda her üç oyun ikisini kazanan Seguro, aşırı sağ Chega (Yeter!) Partisi'nin lideri ve rakibi André Ventura'yı yenerek, birçok siyasi aktörün cumhurbaşkanlığında popülist ve otoriter bir dönüş olacağından korktuğu durumu önledi. Zaferin büyüklüğü, geleneksel siyasete yönelik artan memnuniyetsizliğe rağmen, Portekizli seçmenlerin büyük çoğunluğunun radikal alternatifleri reddettiğinin kanıtı olarak görülmeli.
İkinci tura damga vuran etkin bir argüman, seçimin demokrasiye karşı radikalizm üzerine bir referandum işlevi gördüğü oldu. Seguro, adaylığını sürekli olarak demokratik değerlerin, ılımlılığın ve diyaloğun savunması olarak çerçevelendirirken, Ventura'yı göç, suç ve ulusal kimlik hakkındaki söylemleriyle toplumu kutuplaştıran istikrarsızlaştırıcı bir figür olarak tanıttı. İkinci turda Seguro, ideolojik uyumdan ziyade Ventura'nın popülist tarzı ve seçmenlerin büyük bir kesimi tarafından reddedilmesinden duyulan endişe nedeniyle, önde gelen muhafazakârlar da dahil olmak üzere partiler üstü destek gördü ve bu konumunu koruyabildi.
İkinci turu etkileyen önemli çevresel bir unsur da vardı; şiddetli fırtınaların yol açtığı ölümler, seller ve birçok seçim bölgesinde oylamanın ertelenmesine rağmen seçimlerin yapılması sembolik önem taşıdı. Portekiz'in seçimleri gerçekleştirebilmesi, demokratik direncin kanıtı olarak gösterildi. Ursula von der Leyden ve Emmanuel Macron gibi Avrupalı liderler, Portekizli seçmenleri aşırı koşullar altında demokratik katılımı korudukları için överek bu görüşü güçlendirdiler.
Bir diğer önemli tema ise Portekiz cumhurbaşkanlığının sınırlı ancak hayatı rolü. Büyük ölçüde törensel olsa da bu makam yasaları veto etme, parlamentoyu feshetme ve erken seçim çağrısı yapma yetkisine sahip. Tekrarlanan seçimler, azınlık hükümetleri ve yolsuzluk skandalları Portekiz için zorluklar çıkardı ve ülkedeki siyasi istikrarsızlık bağlamında bu yetkilerin büyük önem taşıdığını söylemek mümkün. Seguro, merkez sağ azınlık hükümetiyle çalışabilen ve kurumsal krizlere karşı bir güvence görevi gören istikrarlı bir arabulucu olarak görülmekte. Sendikalar kabul etmedikçe işçi reformlarını engelleyeceği uyarısı, sosyal uzlaşmayı korumak ve sosyalist ilkelerini savunmak için seçici bir şekilde müdahale etme isteğini belirtmekten de çekinmedi.
Portekiz siyasetinde, Ventura'nin önemini küçümsemek yanlış olur. Mağlubiyetine rağmen, Ventura aşırı sağ için tarihsel olarak güçlü bir sonuç elde etti ve Portekiz sağ kanadında baskın bir figür olarak konumunu sağlamlaştırdı. Performansı, popülist ve göçmen karşıtı partilerin, merkezci ittifaklar tarafından iktidardan uzaklaştırılmalarına rağmen, zemin kazandığı daha geniş bir Avrupa eğiliminin parçası olarak görülmekte.
Sonuç olarak, Seguro'nun seçimi Portekiz'e kısa vadeli siyasi istikrar ve demokratik güvence için bir şans sunarken, aynı zamanda bir uyarı niteliğini de taşıyor. Bu siyasal yarışmada ılımlılık hâkim olsa da Chega'nın gücü, halkın hayal kırıklığını ve popülist hareketlerin Portekiz'in siyasi sistemine yönelik devam eden meydan okumasını işaret ediyor. Sosyalist Parti adayı cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmış olsa da Sosyalist Parti'nin bir sonraki parlamento seçimini kazanacağının garantisi yok. Bu zaferin üzerine inşa etmeleri için yapmaları gereken pek çok ev ödevleri var. Ama ilk adımı başarı ile attıkları da aşikâr.