Kimera (Khimaira), mitolojide bir canavardır.
Kimera
Edebiyat dünyamızın önemli ismi Azra Erhat, Mitoloji Sözlüğü’nde Hesiodos’un Theogonia (İşler Güçler, İş bankası Yayınları) isimli eserinden aktarır.
Khimaira'yı da doğurdu Ekhidna,
söndürülmez ateşi üfleyen Khimaira'yi,
korkunç ve büyük, hızlı ve güçlü,
bir yerine, üç kafalı Khimaira'yi:
Biri azgın bakışlı aslan kafası,
öteki keçi, öteki yılan, ejderha kafası
Pegasos hakkından geldi bu Khimaira'mn
koca yiğit Bellerophontes'le birlikte.
İtalya
Arezzo. İtalya’da bir kent. 500 yıl önce bir aslan heykeli bulunmuş. Tunç heykel 1500 yıl öncesine aitmiş. Derken bir de yılan bulunmuş. Dikkatli gözler bunun aslanın kuyruğu olduğunu anlamak da gecikmemiş. İki parça da bizdeki eserler gibi yurtdışına kaçırılmadığından 300 yıl kadar sonra da olsa kuyruk aslanla birleştirilmiş (fotoğrafa dikkatle baktığınızda yapıştırmayı fark edebilirsiniz) ve heykelin normal bir aslan değil Kimera olduğu iyice anlaşılmış.
Övünmek gibi olmasın ama Kimara’nın anavatanı bizdedir.
Çıralı
Çıralı Dağı’nın bilir misiniz? Üzerinde bugün bile ateşler yanar.
İşte o ateşler Kimera’nın ağzından çıkan ateştir!
Yine övünmek gibi olmasın ama Kimera Ankara’da müzede ve meydanda görülebilir…
Ankara
Anadolu Medeniyetleri Müzesinde Kimera Hititlerden hatıradır ve 3500 yaşındadır. Müzedeki Kimera taş kabartmadır (ortostat). Aslan gövdeli, kanatlı hem insan hem de aslan başlıdır. Müzenin orta yerindeki ‘Taş Eserler’ bölümünde görebilirsiniz.
Gelelim meydandakine…
Ankara’da pek meydan yoktur ama tarihi gar binasının önündeki alanda bir heykel yer alır. Ankara’nın ilk sivil heykelleri arasında yer alan bu heykelin adı ‘Miras’tır. Ankara’ya en çok heykel kazandıran sanatçılardan olan Heykeltıraş Metin Yurdanur imzalıdır.
Metin Yurdanur’un Kimerası
Yurdanur, bir başkentte, bir meydana iki anıt birden diken sanatçı olarak da tarihe geçmiştir. ‘Annelerin Çığlığı’ isimli heykeli de Miras’ın hemen yakınında, kesişen yolların tam ortasında yer alır.
Yurdanur, Kimera’yı, Anadolu Medeniyetleri Müzesindeki gibi insan başı ve kuyruğunda kuş başıyla canlandırırken, Nasrettin Hoca’yı da Kimera’ya ters bindirerek, Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişini bir heykel üzerinde birleştirmiştir.
Arezzo Kimerası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Arezzo_Kimeras%C4%B1#/media/Dosya:Chimera_d'arezzo,_fi,_04.JPG
Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndeki Kimera
Metin Yurdanur’un iki heykeli: Miras ve Annelerin Çığlığı
Kaynaklar
* Azra Erhat, Mitoloji Sözlüğü
* Hesiodos, Theogonia – İşler ve Günler
* Necati Yalçın, Yurdanur’un Kimera’yla başlayan Ankara serüveni, https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/necati-yalcin/yurdanurun-kimerayla-baslayan-ankara-seruveni-40350715
* Ugo Bardi, (1997). The Chimaera of Arezzo, https://web.archive.org/web/20050913212341/http://www.unifi.it/unifi/surfchem/solid/bardi/chimera/chimarezzo.html