Toplumda geniş bir kesim, tek bir işverende çalışarak ücret elde etmektedir. Son zamanlardaki işsizlik verilerini yok sayarsak bu oran oldukça yüksek.

Çalışanların yaklaşık yüzde 35 ‘i kayıt dışı çalışmaktadır. Bu hem sosyal güvenlik sistemine bir yük oluşturmakta hem de güvenceden yoksun olarak yaşamlarına devam etmektedirler. Güvencesiz çalışanların gelecekte kaybedecekleri bir emeklilik hakkı, yaşlandıklarında karşılarına çıkacaktır.

Toplumda, özellikle geniş halk kesimlerini ilgilendiren konularda genellikle bir şey yapmak istendiğinde çok kısa bir gözlem, sağdan soldan bir bilgi edinme çabası sonrası hadi yapalıma geliyor. Bunun nedeni iş yolda düzelir, zamanla olur, alışırlar, diye gelişine bıraktığımız bir yaşam.

Bu sadece bireylerde değil, devlette de böyle. Bir çalışma yapıldığında toplumun geniş kesimleri bilgilendirmeden (vergi bunların en başında gelir), ön bilgilendirme çalışmaları yapılmadan, toplumsal etki değerlendirilmesi dikkate alınmadan bir birçok düzenleme yürürlüğe konulmaktadır.

Toplum da haklı olarak bunlardan bizim haberimiz yok diye itiraz etmektedir. Karşılaştığı sorunun ne olduğunu anlayana kadar, ya kanun değişmiş oluyor, ya da yüklü cezalar yemiş oluyor. (İstanbul’da köprüden geçiş ücretleri, yine yeni havaalanına giden turizm şirketi araçlarına hız sınırından dolayı kesilen cezalar vb.)

Gelir vergisi kanunumuzda, gelirden elde edilen kazançların vergilendirilmesi düzenlenmiştir. Gelir üzerinden alınan vergilerin içerisinde ücretle çalışanların vergileri de bulunmaktadır. Ücretlilerin vergileri kaynağında kesilmesinden, çoğu çalışan bu vergilerin farkında bile olmamaktadır. İşverenlerle net ücret üzerinden anlaşması, verginin doğrudan işçi tarafından beyan edilmemesi vergi bilincini de geliştirmemektedir.

Gelişmiş toplumlarda, her gelir elde eden ve yasalarda belirtilen koşulları sağlayanların gelirlerini bir beyanname ile vermeleri en doğru yoldur. Ülkemizde ücret gelir elde edenlerin ve kaynağında kesinti yapılmayan ücretleri beyannameye tabi olmaktadır.

Hangi ücretliler beyanname ile ücretlerini beyan edeceklerdir.

  • Ücretlerini yabancı bir memleketteki işverenden doğrudan doğruya alan hizmet erbabı
  • GVK 16’ncı maddesinde yazılı istisnadan faydalanmayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur ve hizmetlileri
  • Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca yıllık beyanname ile bildirilmesinde zaruret görülen ödemeler.
  • Birden fazla işverenden ücret alanlar

Ücretlerini yabancı ülkede alan Türk vatandaşlarının vergileri kaynağında kesilmemesi nedeni ile varsa başka kazançları da dâhil olmak üzere beyanname vereceklerdir.

Türkiye’ de bulunan konsolosluk ve büyük elçiliklerde kendi vatandaşları haricinde çalışanların karşılılık ilkesi gereği gelir vergisinden istisna edilmiştir. Karşılıklılık ilkesinin bulunmadığı durumlarda konsolosluk ve büyük elçilikte çalışanlar her yılın sonunda beyanname vermek zorundadırlar.

Burada kast edilen ücret, ele geçen ücret değildir. İşçinin kesintileri (Sgk, İşsizlik sigortası, Vergi vb.) yapılmadan önceki brüt ücretidir.

Bir çalışan iki ayrı işverenden gelir elde ediyorsa ve 2019 yılı için elde ettiği ücret gelirinden herhangi birini seçerek vergi dışı bıraktığında, ikinci işverenden aldığı ücret, 40 bin lirayı geçiyorsa o zaman ücret geliri olan kişiler Mart 2020 ayının 25 gününün sonuna kadar beyanname ile ücret gelirlerini beyan etmelidirler.

Bir takvim yılı içerisinde işverenin birden fazla işyerinde, çalışanlar ve işyeri değiştirerek farklı işverende çalışanlarda yukarıdaki sınırı takip etmelidirler. Birden çok yerde şirketlerin yönetim kurullarında görev alan ve hakkı huzur adı altında alınan ücretlerde sınırların üzerinde ise beyana tabidir.

Gelir idaresinin geçen yılda yapmış olduğu, ücret geliri olanların vergi ödemesine uyumu sağlama çalışması nedeniyle ceza kesme yoluna çok fazla başvurulmamıştı.

Bu yıl bütçe açıkları da düşünüldüğünde aynı uygulamayı yapmayabilir. Öncelikle ücret geliri elde eden ücretliler, gelirlerinin beyana tabi olup olmadıklarını kontrol etmelerinde ve bir uzamana (Mali Müşavire) danışmalarında fayda olacaktır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz