HİKAYELER

Hacı Bayram Veli

HACI BAYRAM VELİ’YE GÖRE DOĞRU YOL İNSANLARI MUTLU ETMEKTEN GEÇİYOR

02

Toplumca birbirimizden uzaklaştığımız şu günlerde yardımlaşmadan epey bir uzaklaştık. Oysa ki Hacı Bayram Veli ekmeğini alın teri ile kazanmayı ve toplum içinde yardımlaşmayı severdi. Ona göre, en doğru yol, dünyaya gönül vermeden çalışmak ve insanları mutlu etmekti. Hacı Bayram Camii Ankara’nın önemli simgelerinden bir tanesidir. Gerek Ankara’dan gerekse il dışından bu camiye gelip dua edenler, dilek dileyenler hiç eksik olmaz. Özellikle caminin çevresi restore edildikten sonra ziyaretçi sayısında önemli bir artış olduğu gözlemlenmektedir. Çoğu vatandaşımız Hacı Bayram’ın önemli bir kişilik olduğunun farkında ancak bu önemin ne olduğu konusunda fikir sahibi değildir. Toplumca önemli kabul edilmiş bir insanın adının yaşadığı bu caminin önemi nedir? yada Hacı Bayram’ın kimdir? sorularının cevabı ne yazık ki çoğu vatandaşımız tarafından bilinmemektedir.

03

Ona göre, en doğru yol, dünyaya gönül vermeden çalışmak ve insanları mutlu etmektir. Özellikle kalp kırmaktan sakınmanın önemini vurgulamıştır. Kalp, Allah bilgisinin oluştuğu ve sevginin bulunduğu yerdir. İnsan nefsini bilirse Allah’ını da bilir. Tasavvufta sohbet, bir eğitim biçimidir. Kısa süre yalnızlığa çekilmek ve bir üstada bağlanmak Hacı Bayram’ın usulünde vardır. Tasavvuf dilinde fark, Allah’ta fani olmak demektir. Ayrıca dünya malına önem vermemeyi de yeğlemiştir. Nefsi temizleyerek Allah’a kavuşulur. Nefsi temizlemenin yolu da kötülüklerden kaçınmaktır. Az uyumak, az konuşmak ve az yemek, nefsi eğitmekte etkilidir. Ankara’nın simgelerinden biri olan Hacı Bayram Camii’nde ismi yaşatılan Hacı Bayram Veli’yi bu haberimizde tanıyacağız.

04

Hacı Bayram Veli, ekmeğini alın teri ile kazanmayı ve toplum içinde yardımlaşmayı severdi.

HACI BAYRAM VELİ KİMDİR?

Hacı Bayram Velî’nin doğumu hakkında kaynaklarda farklı bilgiler yer almaktadır. Mehmed Ali Aynî, Bursalı Mehmed Tahir ve Mecdî Efendi’nin verdiği bilgilere dayanarak doğum yılının 1352 olduğunu söylemektedir. Mutasavvıf ve şair olan Hacı Bayram Veli’nin asıl adı Numan-bin Koyunluca Ahmed olup doğum yeri Ankara’nın Solfasol Köyü olarak bilinmektedir. Hacı Bayram Velî’nin dünyaya geldiği ev, bugün Ankara’nın Solfasol semtinde restore edilmiş olarak hala varlığını sürdürmektedir. İlim tahsiline genç yaşta başlamış, medresede müsbet ve dini ilimleri okuyarak kendini birçok yönden yetiştirmiştir. Tasavvufa yönelmeden önce müderrislik yapmıştır.

06

Hacı Bayram Veli ile ilgili olarak günümüze çok az bilgi ulaşmıştır.

HACI BAYRAM CAMİİ

ZENGİNDEN ALARAK FAKİRE VERMİŞTİR

İlk zaviye olarak yapılış tarihi hicri 831 yılı (1427-1428) olan caminin ilk mimarı Mimar Mehmet Bey hakkında bilgi bulunmamaktadır. Bugünkü haliyle 17. ve 18. asır camilerinin karakterlerini taşır.Cami uzunlamasına dikdörtgen bir plana sahiptir. Kuzeyde ve batıdaki son cemaat yeri sonradan ilave edilmiştir. Türbenin güneydoğu duvarında kare planlı taş kaideli, silindirik tuğla gövdeli ve iki şerefeli minare bulunmaktadır. Caminin son cemaat yerinin güneye bakan çıkıntı duvarında sülüsle yazılmış kelime-i tevhid mevcuttur. Tek sahınlı iç mekân ahşap tavan ile örtülüdür. Tavanın ortasındaki altıgen biçimli büyük rozet altı sıra çiçekli bordürle çevrelenmiştir. Aynı rozet daha küçük ölçüde kadınlar mahfilinin batısındaki ek mekân tavanının ortasındaki dikdörtgen panoda da yer alır. Caminin iç mekân tavanındaki pervazlarda çiçek desenleri yer almaktadır. Kadınlar mahfilinde de aynı tip pervazlar kullanılmıştır. Caminin alt pencereleri dikdörtgen biçimindedir ve demir parmaklıklıdır. Dışta sivri kemerli nişlerle kuşatılmıştır. Üst pencereler sivri kemerli, alçı şebekeli ve vitraylı olup etrafları kalemişi bitkisel desenlerle çevrilidir.

08

Ankara’nın Ulus semtinde Augustus Tapınağı’nın bitişiğindedir.

HACI BAYRAM TÜRBESİ

1429 yılına tarihlenen türbe, caminin mihrap duvarına bitişiktir. Kare planlı, sekizgen tamburlu ve üzeri kurşun kubbe ile örtülü bir yapıdır. Ön cephe mermerdir. Portal, cephede özellikle belirtilmiştir. Dikdörtgen bir çerçeve içinde beyaz ve renkli mermerlerle süslü dilimli kemer ve içte yine renkli zikzaklı kilit taşları ile bezeli giriş kapısı kemeri bulunur. Türbenin ahşap iç ve dış giriş kapıları Ankara Etnografya Müzesi’ndedir. Portalin solundaki pencere mukarnas friz ile kuşatılmıştır ve demir parmaklıklıdır. İç mekânda kubbe sarı, turuncu, lacivert, gri, renkli kalemişi süslemelerle bezelidir. Mihrap stalaktitli ve sadedir. 15.yy. Ankara türbelerinin en güzel örneklerindendir. Caminin bahçesinde sekizgen planlı ve kubbeli başka bir türbe de yer alır. Osman Fazıl Paşa Türbesi olarak tanınan bu eser 18. yüzyıla aittir.

SON