SOPA EKONOMİSİ

0
241

Bak Nebaticiğim, “Fiyatlar, aşağı hızlı bir şekilde inecek. Yoksa geliyor gelmekte olan. Hazine ve Maliye’nin sopası” demişsin…

Yahu sen sirkte hayvan terbiyecisi değilsin, dağda bayırda davar da gütmüyorsun senin işin Hazine ve Maliye Bakanlığı, kimseyi sopa ile tehdit de edemezsin, yola da getiremezsin ki…

Bak dostum sopa ekonomisinin en yakın ve muhkem örneği SSCB’dir, onca gücüne ve zenginliğine rağmen sopa ekonomisi sökmemiş, ortalığı karaborsa ve yokluk kaplamış sonuç muazzam bir ekonomik ve siyasi çöküş olmuşu.

- Reklam -

Bu yüzden gel sen beni dinle bu kardeşini, ekonomiyi sopa ile yönetme hevesinden vazgeç, yol yakınken aklını başına devşir, girdiğin bu çıkmaz sokaktan dön.

Bizim ülkede kahve ekonomistleri vardır bunlar özellikle hayat pahalılığı, geçim sıkıntısı ve zamlar gündeme geldiğinde hemen “sallandıracaksın bunlardan üçünü beşini gör bakalım ortada zam mam kalıyor mu” diye ahkâm keser dururlar, tamam ekonomist değilsin ama kendini bunların seviyesine de düşürme derim.

Malum ülkemizde serbest piyasa ekonomisi uygulanıyor. Serbest piyasa ekonomisinde devletin fiyatlara müdahale etmesi kabul edilemez, isteyen istediği malı, istediği fiyattan alır, satar. Piyasanın görünmez eli arz ve talep kanunu uyarınca olabilecek en doğru fiyatı oluşturur buda fiyatları piyasada dengeye oturtur.

Devlet sadece piyasanın dengesini bozabilecek hatalı fiyat oluşumlarına yol açabilecek gizli ya da açık tekel ve kartel oluşumlarına müdahale edebilir, bunun dışında zecri tedbirler alması mümkün değildir.

Bugün Türkiye’de gözlemlenen fiyat artışlarının sebebi tekel ya da kartel oluşumları değildir. Birçok üründe fiyat artışı ürünün değeri ya da maliyeti ile ilgili nedenlerden değil, mal ve hizmetlerin alım satımında kullanılan paranın yani Türk Lirasının değer kaybetmesinden kaynaklanmaktadır.

Herhangi bir mal ya da hizmetin alım satımında fiyatlar iki ana nedenden dolayı aşağı ya da yukarı yönde değişir, bu nedenler:

  1. Mal ya da hizmetin değerinin değişmesi
  2. Mal ya da hizmetin alım satımın yapıldığı paranın değerinin değişmesi.

Bu iki nedeni ayırmak çok zordur iktidarlar gene olarak sorumluluk üstlenmemek için para değerindeki düşüşü gözlerden gizlemeye çalışır hep mal ya da hizmet değerini ön plana çıkarır. Oysa asıl sorun çoğunlukla mal ya da hizmetin değerindeki değişim değil paranın değerindeki değişimden kaynaklanır.

Aşağıdaki tabloda TÜİK’in enflasyon hesabında kullandığı, TÜİK tarafından derlenmiş çeşitli mal ve hizmetlerin Türk Lirası ve Dolar olarak fiyat değişimleri bir arada görünüyor.

OCAK 2021 – KASIM 2021 DOLAR VE TÜRK LİRASI CİNSİNDEN PARAKENDE FİYAT DEĞİŞİMLERİ
 TLDOLARTLDOLAR
 2.021,00ORTALAMAKUR2.021,00ORTALAMAKUR
Madde adlarıOcak$7,38Kasım$10,69
Pirinç₺12,80$1,73₺13,04$1,22
Buğday Unu₺5,21$0,71₺6,63$0,62
Bebek Maması₺142,82$19,35₺157,49$14,73
Bulgur₺5,91$0,80₺7,38$0,69
Ekmek₺7,12$0,96₺9,10$0,85
Makarna₺5,79$0,79₺7,81$0,73
Dana Eti₺52,50$7,11₺68,31$6,39
Kuzu Eti₺64,58$8,75₺73,07$6,84
Tavuk Eti₺14,99$2,03₺21,60$2,02
Balık₺38,68$5,24₺43,74$4,09
Süt₺5,93$0,80₺7,13$0,67
Yoğurt₺7,31$0,99₺8,74$0,82
Beyaz Peynir₺27,74$3,76₺32,89$3,08

Eğer biz enflasyon hesabını Türk Lirası ile değil de dolar ile yapıyor olsaydık fiyatlarda çok ciddi bir düşüş olduğunu görecektik.

Bu listede yer alan 295 ürünün ortalama fiyatı Ocak 2021’de 417,24 $ seviyesindeyken Kasım 2021 tarihinde 337,78 $ seviyesine düşmüştür.

Bu kıyaslama bize mal ve hizmetlerin değerinin artmadığını sadece alım satımda kullandığımız Türk Lirasının değerinin düştüğünü açık ve net olarak ispatlamaktadır.

- Reklam -

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz